عبادت الهى ( ج ) تنها به دو چيز موقوف است : يكى آنكه خالص براى خدا باشد ، چنان كه در فوق مىگويد : « وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ » ؛ دوّم آنكه به طريق مشروع موافق باشد ، طريقى كه انبياء و مرسلين تجويز كردهاند ؛ و اين مطلب در « وَ أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ » ادا شده . بههرحال در اين آيت ، بسوى تمام انواع آن اوامر شرعى اشاره شده كه به معاملات بندگان متعلّق است . اينها همه در قسط مندرج مىباشد ، و آنچه متعلّق به حضرت كردگار است ؛ بدنى در « وَ أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ » ، و قلبى در « وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ » اندراج يافته . كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ ( 29 ) همچنانكه بيافريد شما را ، باز آفريده خواهيد شد ( باز خواهيد گشت به وى ) . تفسير : از آن جهت انسان را به طرف اعتدال ، استقامت ، اخلاص ، رهسپار شدن ضرور است ؛ كه بعد از مرگ ، دوّم بار زنده مىشود ، و نتايج حيات اين جهان پيش رويش مىآيد ؛ بايد اكنون به فكر آن بود : « وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ » « 1 » . فَرِيقاً هَدى وَ فَرِيقاً حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ ( 30 ) گروهى را هدايت نمود و گروهى ثابت شد بر ايشان گمراهى ؛ ( هرآئينه ايشان ) گرفتند شياطين را دوستان بجز خدا ، و پنداشتند كه ايشان راه يافتگاناند ! تفسير : گمراهى نصيب كسانى است كه خدا را گذاشته شياطين را به دوستى و رفاقت
تفسير كابلى (فارسى) — صفحه 331
پدیدآورندگان: محمود حسن ديوبندى
ص۳۳۱
پاورقی
( 1 ) . سورهء حشر ، آيهء 18 .