چكيده سخن
طولى نمىكشد كه تصديق و تسليم در برابر خداوند و حقى كه از سوى او فرود مىآيد به پيوند مستقيمى ميان بنده و خداوند سبحان بدل مىشود و اين از طريق دعا ، نماز ، سجده و نيايش تحقّق مىيابد .
پس دعا زبان ايمان است كه مؤمن به وسيلهء آن با خداوند رحيم ، سخن مىگويد . و دعا هستهء مركزىِ پرستش است و تعبيرى است از شناخت بنده نسبت به خدا ، ( و نسبت به اسماء نيكويى كه دارد ) و شناخت خويشتن خويش ، ( و نقاط ضعف و خوارى كه در وجود او هست ) و آن كليد رحمتى است كه هيچگاه بندهاى با وجود آن به هلاكت نمىرسد .
امّا نماز ، رمز تعبّد و بندگى مؤمن ، و شعار راستى او و ستون دين و محور احكام شريعت و لحظهء گواهى دادن به حق و قبلهء تمدّن الهى و نشانهء ايمان و شرط ولايت خداوندى مىباشد كه خضوع در آن نشان دهندهء كمال دين است و مؤمنان به آن يارى مىجويند همچنين نماز دليل فروتنى نيز تلقّى مىشود كه درهر حال بايد برگزار گردد .
سجده نهايت فروتنى است ( كه يكى از اركان نماز به شمار مىآيد ) مگرنه اين است كه همهء كائنات در حال سجود براى خداوند - ازروى اختيار يا اجبار - مىباشند ؟ سجود عبادت مؤمنان است و مؤمنان هستند كه هرگاه آيات خداوندى بر آنها تلاوت شود به سجده مىافتند و به هنگام شب و آغاز و پايان روز ، سر بر خاك مىسايند .
قنوت - همچون سجود - يكى ديگر از قلّههاى فروتنى در برابر خداوند جهانيان است ؛ خداوندى كه آسمانها و زمين در برابر آن به پرستش مىپردازند . به جاى آوردن قنوت ( شدّت خضوع ) به هنگام نماز ، مطلوب است و حضرت ابراهيم عليه السلام ، نماد قنوت در برابر