5 - اين سوره ابتدا حكم ظهار را بيان مىكند ، سپس حال كسانى را كه خدا و رسول را دشمن مىدارند بازگو مىنمايد . آن گاه به جريان تبانى بر عليه پيامبر مىپردازد . در قسمت چهارم ادب جلوس در مجالس را روشن مىكند ، در نوبت پنجم حضور در محضر رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و وجوب صدقه و نسخ آن بيان مىشود .
آن گاه به حال منافقان مىپردازد كه با كفار بر عليه مؤمنان همكارى مىكردند و در آخر مىفرمايد : عامل اتحاد ، و جدايى مكتب و عقيده است ، مؤمن دشمن كافر است و لو پدر و مادرش بوده باشد ، على هذا معلوم مىشود كه علل متعددى سبب نزول سوره بوده است .
شأن نزول
6 - در رابطه با مطالب سوره شأن نزولهاى متعدد نقل شده كه به تدريج در محل خود گفته خواهد شد نخستين شأن نزول دربارهء ظهار و آيات اول سوره است .
در مجمع البيان فرموده : زنى از انصار از قبيله خزرج كه نامش خوله دختر خويلد يا دختر ثعلبه بود شوهرى داشت به نام اوس بن صامت .
او زن زيبايى بود ، شوهرش او را در حال سجده ديد كه نماز مىخواند و تحريك شد ، بعد از نماز از وى مقاربت خواست ، زن امتناع نمود ، اوس در خشم شد و گفت : « انت على كظهر امى » : تو بر من مانند پشت مادرم هستى .
اين سخن طلاق اهل جاهليت بود ، با گفتن اين سخن زن را طلاق مىدادند و زن براى هميشه حرام مىشد اوس از گفته خويش پشيمان شد و به زنش گفت :
گمان مىكنم كه بر من حرام شدى . زن گفت : اينطور نگو ، پيش رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله برو و مسئله را از او سؤال كن گفت : من از آن حضرت شرم دارم .