به مادرش برگشت و ارادهء خدا جاى خود را گرفت ، مادرى كه در تربيت پسرش وا مانده بود ، هم پسرش را در نزد خودش نگاه داشت و هم براى تربيت او از فرعون حقوق گرفت ، آرى :
وَ اللَّهُ غالِبٌ عَلى أَمْرِهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
يوسف / 21 .
2 -
تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ
.
آمدن « تلك » براى تعظيم است و گرنه آن در جاى « هذه » مىباشد ، غرض از « الكتاب » همهء قرآن است آنچه تا آن موقع نازل شده بود و آنچه در علم خدا بود كه بعدا نازل شود .
على هذا تقدير آن « تلك من آيات الكتاب » است . و چون وقت گفتن اين آيه آيات بعدى بيان نشده بود پس « تلك » اشاره به آيات اين سور به طور عهد ذهنى است .
مبين يعنى بيان كنندهء حق از باطل يا به معنى « روشن » است .
3 -
نَتْلُوا عَلَيْكَ مِنْ نَبَإِ مُوسى وَ فِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
.
اين آيه كلام مستأنف و بيان
آياتُ الْكِتابِ
است « من » براى تبعيض مىباشد يعنى قسمتى از جريان موسى كه مناسب حال شماست . « بالحق » اگر متعلق به « نتلوا » باشد معنايش آنست كه اين تلاوت توأم با حق است ، از جانب خداست ، غير از خدا كسى در آن دخالت ندارد ، ممكن است متعلق به « نبأ » باشد .
لام در « لقوم » براى تخصيص است يعنى اينها را از براى قومى مىخوانيم كه به اينها و به دين تو باور دارند ، تا بدانند چنان كه بنى اسرائيل گرفتار فرعون بودند و بالاخره رها شدند ، اينها نيز كه در دست طاغوتهاى مستضعف مىباشند به زودى پيروز و رها خواهند شد .
4 -
إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلَ أَهْلَها شِيَعاً يَسْتَضْعِفُ طائِفَةً