مِنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْناءَهُمْ وَ يَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ إِنَّهُ كانَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ
.
لفظ « علا » حاكى از تكبّر و طغيان است ، نظير
اذْهَبْ إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى
نازعات / 17 ، ظاهرا منظور از آن ادعاى خدايى و مانند آنست چنان كه آمده
أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى
نازعات / 24
وَ نادى فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قالَ يا قَوْمِ أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي أَ فَلا تُبْصِرُونَ
زخرف / 51 .
وَ جَعَلَ أَهْلَها شِيَعاً
شايد مراد آن باشد كه طبقات به وجود آورد كه بعضى از حقوق اجتماعى برخوردار و بعضى محروم بودند ، نظير آنكه در زمان شاهان ساسانى در ايران ، رعيت حق سوادآموزى نداشتند يا مانند تبعيض نژادى و امثال آنها ، و گرنه بودن طبقات كه هر يك به حق اجتماعى خود برسد لا بد منه است ، بهر حال اينهم از اثرات طغيان فرعون بود .
يَسْتَضْعِفُ . . .
نمونهء ديگرى از طغيان فرعون بود ، ضمير « منهم » راجع به « اهلها » است ، مراد از تذبيح آن است كه پسران آنها را بىمحابا و على الدوام مىكشت ، منظور از « نساء » دختران است طبرسى رحمه اللَّه در سورهء بقره ذيل آيهء 49 تصريح مىكند كه لفظ نساء به زنان و دختر بچهها هر دو اطلاق مىشود ،
إِنَّهُ كانَ . . .
تعليل ذبح است .
علّت كشتار پسران بنى اسرائيل دو چيز بود كه در سورهء اعراف / 127 گفته شده است .
5 -
وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ
اين آيه حكايت حال گذشته است ، يعنى در همان حال كه فرعون آنها را مىكشت ما هم اراده مىكرديم بر بنى اسرائيل نعمت استقلال بدهيم . و آنها را جانشين فرعونيان گردانيم . نه اينكه بگوئيم : ارادهء خدا هميشه اين بوده و