1 -
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
.
آمدن « سبحان » دلالت بر پاكى خدا از عجز و ناتوانى دارد كه توانست بندهء خود را چنان سيرى بدهد « ليلا » حاكى است كه آن سير در يك شب اتفاق افتاده است و گر نه قيد شب بودن در « اسرى » وجود دارد ، بنا بر قول اكثر ، اسراء از خانه « امّ هانى » شروع شده كه حضرت آن شب در آنجا خوابيده بود در اين صورت مراد مسجد الحرام مكّه است ، ولى ظهور آيه آنست كه از مسجد الحرام شروع شده است .
غرض از مسجد اقصى ، بيت المقدس است كه نسبت به آن حضرت و مخاطبين دورترين مسجد بود و معبد سليمان در آن قرار داشت
بارَكْنا حَوْلَهُ
در بيان آنست كه اطراف زمينهاى پربركت و حاصلخيز است ، اين مطلب در آيات اعراف 137 ، انبياء / 71 و 81 نيز آمده است ،
لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا
تعليل اسراء است .
يعنى اسراء براى آن بود كه بعضى از آيات قدرت خود را به او نشان دهيم ، قهرا اين نشان دادن براى تكامل بينش آن حضرت ضرورت داشته است . اين آيات اگر آنها باشد كه در ضمن اسراء ديده شد ، عبارتاند از خود اسراء و آثار انبياء بنى اسرائيل در بيت المقدس . و اگر مراد آياتى باشد كه در معراج ديده شد همانست كه در سورهء نجم آمده :
لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى
/ 13 ، « سميع بصير » تعليل اسراء و ارائه آيات است كه خدا درخواست را مى - شنود و بىنياز بيناست .
و سميع و بصير بودن ، لازمهاش آن بود كه خدا چنين اسراء و ارائه آيات براى آن حضرت پيش آورد . اين آيه يكى از سه محلّى است كه قرآن به معبد اهل كتاب لفظ مسجد را اطلاق كرده است كه آن روز كليسا بود .