اقول : در قرآن مصاديق آنها را بيان نفرموده و تمام اين اقوال تأويلات است و قرآن ميفرمايد :
وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
آل عمران آيهء 7 . بلى در اخبار ائمه عليهم السلام كه عالم بتأويل هستند و راسخون في العلم به ملائكه و ارواح كفار و مؤمنين و كلاب جهنم : و به جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و ملك الموت هر يك جمله آنها را تفسير كردهاند كه بيانش در تفسير جملات ميآيد . و مكرر گفتهايم كه تفاسير وارده از ائمه عليهم السلام بيان مصداق است منافات با عموم آيات ندارد ميپردازيم بتفسير جملات آيات :
وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً
نزع بمعنى كندن است دو چيز كه بهم پيوسته از هم جدا كنند بشدت . از امير المؤمنين ( ع ) است كه ملائكه عذاب روح كفار را بشدت از ابدان آنها نزع ميكنند ، و از حضرت صادق ( ع ) است تفسير بموت فرموده كه روح را از بدن جدا ميكنند ، غرق جدا شدن بسرعت است و فاصله ندارد مثل تير كه از تركش رد مىشود بسرعت بهدف مىخورد روح هم از بدن جدا مىشود و بقالب مثالى تعلق ميگيرد كه بدن برزخى گويند ، يا در وادى السلام حشر با انبياء و ائمه و صلحاء يا در برهوت حشر با كفار و اهل ضلال .
وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً
نشط باز كردن گره است بملايمت و رفق مثل باز كردن طناب از پاى شتر كه نشط ميگويند ، و در اخبار دارد كه ملك الموت روح مؤمن را قبض مىكند بملايمت كه او تا مؤمن اذن ندهد قبض روح او را نميكند و اگر خوددارى كرد در اذن پرده برداشته مىشود جاى خود را در بهشت مشاهده مىكند انوار مقدسه را نزد خود ميبيند ميگويند : بيا با ما محشور ميشوى اذن ميدهد و پس از اذن قبض روح او مثل گلى است كه بدست او دهند بو كند و لذت برد روح او قبض مىشود و اين گره روح به اين بدن باز مىشود مثل مرغى كه از قفس بدن بيرون آيد و پرواز كند و آزاد شود .
وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً
از براى سبح معانى بسيار است و در اينجا سير بسرعت است مثل كشتى روى دريا و مثل اسب كه او را تاخت ميكنند ، و ارواح مؤمنين پس از جدايى