از اين حال اختيار ما دست تو بود هر چه ميخواستى بكنى ميكردى ولى ديگر از دست تو خارج شديم و اختيار ما دست ورثه و ديگران افتاد حتى يك قسمت از ما در همان مرض موت از اختيار تو بيرون رفتيم كه فرمودند منجزات مريض از ثلث خارج مىشود مثل وصايا كه زائد بر ثلث احتياج به امضاء ورثه دارد . 2 - اولاد و احفاد از آنها كمك ميخواهد آنها ميگويند كه : توانايى ما در تجهيزات تا دفن و مجالس فاتحه و هفته و چهله و سال بيشتر نيست . 3 - اعمال و افعال ميگويند : ما با تو هستيم تا در بهشت يا جهنم وارد شوى .
وَ الْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ
دست و پا مىزند و دارد جان مىكند و پا به پا ميمالد و به يكديگر پيچيده مىشود .
إِلى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَساقُ
كه مفاد :
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
است ، سوق داده مىشود و سائق راننده است يا ملائكه رحمت يا ملائكه عذاب ، و مساق محلى است كه به آن محل سوق داده مىشود يا بهشت است يا جهنم و معنى الى ربك الى رحمة ربك يا الى عذاب ربك است .
[ سوره القيامة ( 75 ) : آيات 31 تا 35 ]
فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى ( 31 ) وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ( 32 ) ثُمَّ ذَهَبَ إِلى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى ( 33 ) أَوْلى لَكَ فَأَوْلى ( 34 ) ثُمَّ أَوْلى لَكَ فَأَوْلى ( 35 )
يعنى نه تصديق كرد و نه نماز گزارد و لكن تكذيب كرد و پشت نمود و پس از آن رفت و بسوى اهل خود با نخوت و تكبر و تفرعن سزاوارتر است از براى تو پس سزاوارتر پس از آن هم سزاوارتر است براى تو پس سزاوارتر .
مفسرين گفتند : اين آيات در مذمت ابى جهل نازل شده و راجع بتكذيب رسالت پيغمبر است ، و در اخبار دارد راجع بمعاويه پسر هند است در تكذيب نصب امير المؤمنين است در غدير خم .
اقول : اينها بيان مصداق است آيه شامل بر هر مكذب مىشود چه تكذيب اصل رسالت كند و چه يكى از فرمايشات رسول را تكذيب كند .
فَلا صَدَّقَ
شامل شرك مىشود كه منكر توحيد است و كافر كه منكر رسالت