تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 230

مساهمون:

ص٢٣٠
بوده لكن تا نزديك آسمان ميرفتند و جايگير ميشدند كه صداى ملائكه را ميشنيدند كه مفاد :
وَ أَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ
اما پس از ولادت حضرت رسول كه مفاد :
فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ
است از اين هم ممنوع شدند و مىسوختند كه معناى :
يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً
رصد بمعنى در كمين بودند كه احدى از آنها فوت نشود چنانچه ميفرمايد :
إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ
فجر آيهء 13 - كه احدى از تحت قدرت او بيرون نيست و معناى جلوگيرى است چنانچه در باب جهاد ميفرمايد :
وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ
توبه آيهء 5 .

[ سوره الجن ( 72 ) : آيه 10 ]

وَ أَنَّا لا نَدْرِي أَ شَرٌّ أُرِيدَ بِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَمْ أَرادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَداً ( 10 ) و بدرستى كه ما نميدانيم كه اين امتناع از جايگاه سمع و اين شهب براى اين است كه تقدير شده عذاب بر اهل زمين نازل شود و تمام را هلاك كند يا اين جلوگيرى براى اين است كه خداى متعال اراده فرموده خيرى براى اهل زمين و ارشاد آنها . نظر به اينكه قبل از بعثت حضرت رسالت دورهء جاهليت بود كه سر تا سر دنيا را كفر و شرك و ضلالت و فسق و فجور گرفته بود و استحقاق همه نوع عذاب را داشتند و اين سوزانيدن شياطين به اين شهب سابقه نداشته كه گفتند :
فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً
اين طايفه جن بين خوف و رجاء بودند كه آيا اين مقدمه است براى اينكه روى زمين آتش بار شود و تمام جن و انس بسوزند و هلاك شوند چنانچه در امم سابقه بسا صاعقه ميآمد و آنها را ميسوزانيد كه مفاد :
وَ أَنَّا لا نَدْرِي أَ شَرٌّ أُرِيدَ بِمَنْ فِي الْأَرْضِ
است و در اين جمله بفعل مجهول ادا شده كلمهء اريد چون منشأش فساد اهل ارض بود از ظلم و جور و كفر و شرك و فسق و فجور ، يا آنكه خدا ميخواهد رفع فساد كند و بندگانش را ارشاد و هدايت بدين حق و صراط مستقيم بفرمايد بعثت رسول و انزال كتاب و بيان احكام كه مفاد :
أَمْ أَرادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَداً
است و اين جمله بفعل معلوم
أَرادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ
ادا شده زيرا خداى متعال اصل خلقت را براى افاضهء فيض خلق فرموده و بعث رسل و جعل
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 230 | السيد عبد الحسين الطيب