فَيَؤُسٌ قَنُوطٌ
به كلى مأيوس و نااميد مىشود كه توجه به خدا ندارد و تصور مىكند كسى كه قدرت بر دفع اين شر از او بكند ندارد انسان بايد اگر غرق نعمت باشد امن از مكر اللَّه نداشته باشد خداوند قدرت دارد آنا جميع آنها را از او سلب كند و اگر غرق بلا باشد مأيوس نشود از روح اللَّه كه خداوند قدرت دارد آنا دفع كليهء آنها را بكند و در هر حال توجهش به خدا باشد و شاكر و صابر باشد .
[ سوره فصلت ( 41 ) : آيه 50 ]
وَ لَئِنْ أَذَقْناهُ رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هذا لِي وَ ما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً وَ لَئِنْ رُجِعْتُ إِلى رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنى فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِما عَمِلُوا وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنْ عَذابٍ غَلِيظٍ ( 50 )
هر آينه اگر بچشانيم به او رحمت خود را از بعد ضررى كه به او وارد شده يعنى رفع ضرر او را بكنيم و بازاء آن تفضلى به او كنيم هر آينه ميگويد اين تفضل و رحمت باقدام خود من است و گمان نمىكنم قيامت برپا شود و هر آينه اگر برگردم بسوى پروردگار خود محققا از براى من هر آينه خوبيست و كسانى كه كافر شدند هر آينه به آنها خبر ميدهيم و آگاه ميكنيم به آنچه عمل كردهاند و هر آينه ميچشانيم آنها را از عذاب غليظ .
انسان اگر در ناز و نعمت و عزت و رياست و دولت و مكنت و ثروت باشد و صحت و سلامت ميگويد باقدام و عمليات خودم است از طرف خدا نميداند لذا ميفرمايد :
وَ لَئِنْ أَذَقْناهُ رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هذا لِي
چنانچه قارون گفت
إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ عِنْدِي
قصص آيهء 78 و تمام مقالهء كفّار همين است خيال ميكنند كه آنچه دارند باقدامات خود آنها است مستند به خدا نميدانند .
وَ ما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً
گمان نميكنم قيامتى بر پا شود مثل اينكه شك دارم بلكه احتمال ضعيف مىدهم اگر خبرى نباشد ما بكيف و لذت خود نائل شدهايم