آنها فراموش كردند ملاقات اين روز خود را و آنچه بودند كه انكار ميكردند آيات ما را
الَّذِينَ
صفت الكافرين است كه نعم بهشتى را بر آنها خداوند حرام فرموده
اتَّخَذُوا دِينَهُمْ
ممكن است مراد از دين ديدن و مشى و رفتار و شعار آنها باشد و ممكن است مراد دين باشد
لَهْواً وَ لَعِباً
لهو اعمّ از لغو است ، لغو كار بيهوده و بى فائده است و لهو مشغوليات است و شامل محرمات هم مىشود مثل ساز ، آواز ، قمار شرب خمر و امثال اينها از امور باطله كه تعبير باباطيل ميكنند و لعب بازيگرى است كه امروز بسيار رواج دارد اگر مراد از دين دين باشد مشركين چنانچه خدا ميفرمايد
وَ ما كانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكاءً وَ تَصْدِيَةً
انفال آيه 35 ، نصارى زنگ و ناقوس ، يهود جمع مال و نحوه ، و اگر مراد ديدن و مشى باشد واضح است كه تمام كفار عمر خود را ببطالت و بيهودهگى و معاصى و نافرمانى ميگذرانند
وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا
كه تمام كفار و فساق و مخصوصا ابناء زمان خيال ميكنند هميشه در دنيا هستند و در امور دنيوى چه اندازه جديت ميكنند و اما بر آخرت قدمى برنميدارند .
فَالْيَوْمَ نَنْساهُمْ
نسيان در خداوند محال است زيرا محل عوارض نيست چنانچه حبّ و بغض و عداوت و امثال اينها در ساحت قدس او روا نيست بلكه مراد ترتيب آثار اين امور است يعنى اعتنايى به آنها نميشود مثل كسى كه آنها را فراموش كرده باشد چنانچه جمله بعد هم به همين معنا است
كَما نَسُوا لِقاءَ يَوْمِهِمْ هذا
زيرا مسلّما نسيان نبوده با اين مقدار كه انبياء و مؤمنين از احوالات قيامت خبر ميدادند بعلاوه هر متديّن بدينى و لو باطل باشد معاد را معتقد است و خود را اهل نجات و سعادت مىپندارد بلكه مراد اينست كه ابدا بفكر آخرت نيستند و فرمايشات انبياء را باور نميكنند و اثرى بر آنها بار نميكنند و قدمى بر آخرت برنميدارند و شاهد اين معنا است
وَ ما كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ
كه انكار انبياء و كتب