تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧
قديم كه ذوى العقول و الشعور منحصر بجنّ و انس و ملك است لذا بعث غراب و ارسال هدهد و تكلم مور را از باب اعجاز و خارق عادت ميدانند لكن آنچه از آيات شريفه قرآن و نصوص آن و اخبار متواتره در موارد مختلفه استفاده مىشود كه تمام موجودات علوى و سفلى حتى جمادات از ارض و سماء عقل و شعور و معرفت به خدا و رسول و امام دارند و سجده ميكنند و اطاعت مينمايند و مورد تكليف هستند هر كدام در خور استعداد خود حتى مورد وحى الهى هستند مثل نحل پس بعث غراب بر خلاف موازين عقل و عادت نيست .
يَبْحَثُ فِي الْأَرْضِ
يبحث بمعنى شكافتن است كه زمين را بمنقار و پنجه خود شكافت و حفره‌اى نمود و جثّه غراب ديگرى را كه كشته بود او را يا مرده بود زير خاك پنهان نمود و بقابيل عملا نشان داد كه اين نحوه جثّه برادرت را به خاك بسپار چون اول ميّتى بود از انسان و قابيل متحيّر بود كه جثّه او را چه كند كه از خوردن سباع و طيور محفوظ ماند و تعفن و بوى او ظاهر نگردد .
لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوارِي سَوْأَةَ أَخِيهِ
موارات پنهان كردن زير خاك است و تعبير بسوأة يا بواسطه آنست كه بدن بو افتاده بود يا بمناسبت عورت او و سوأة عبارت از چيزيست كه انسان به نظر كردن به آن اشمئزاز و انزجار پيدا كند .
قالَ يا وَيْلَتى
واى به حال من كه از يك غراب پست‌تر باشم و ندانم جثه برادر را چكنم
أَ عَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هذَا الْغُرابِ
آيا عاجز هستم اينكه مثل اين غراب باشم و ندانم چكنم
فَأُوارِيَ سَوْأَةَ أَخِي
پس پنهان كنم بد منظره‌گى بدن برادر خود را پس پنهان كرد و او را دفن نمود ، و از اينجا استفاده مىشود كه دفن موتى در زير خاك از ابتداء خلقت بشر بلكه در حيوانات بامر الهى بوده پس كسانى كه ميسوزانند يا در صندوق بسته ميگذارند يا در دريا مياندازند يا موميا ميكنند تمام بر خلاف دستور الهى است .