از مسلمين مهاجرين و انصار درخواست مىكند كه شما كه قدرت بر دفع شر كفار داريد از سر اين بيچارهها كه ضعيف هستند چرا اقدام نميكنيد ميفرمايد ( و ما لكم ) ما استفهاميه در مقام اينكه نبايد خوددارى كنيد ( لا تقاتلون ) البته بايد مقاتله كنيد و جهاد نمائيد كه دو فائده بزرگ دارد يكى نصرت دين اسلام و يارى رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم و ترويج دين كه مفاد ( فى سبيل اللَّه ) است ، و ديگرى نجات و يارى اين بيچارهها كه مفاد ( مستضعفين ) است و اين كلمه ممكن است عطف باللَّه باشد كه مفادش فى سبيل المستضعفين مىشود ، و ممكن است عطف بسبيل اللَّه باشد بتقدير مضاف اى فى نصرتهم او فى اعزازهم او فى نجاتهم و امثال اينها .
و فرق بين ضعيف و مستضعف اينست كه : ضعيف فى حد نفسه ضعيف است ، و مستضعف كسى را گويند كه ديگران او را ضعيف كنند ، و اين عطف از باب عطف خاص است بر عام زيرا نصرت اينها هم فى سبيل اللَّه است .
مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ
من ، بيانيه است كه بيان ميفرمايد كه مستضعفين كيانند و آنها سه دسته هستند : رجال مردان بيچاره تهى دست فقير ، و نساء زنهاى آنها ، و ولدان اطفال آنها كه معلوم مىشود كفار بزنها و بچههاى مسلمين هم اذيت ميكردند كه همه آنها در مقام استغاثه و تضرع و دعاء در خانه خدا بر آمدند .
الَّذِينَ يَقُولُونَ
در پيشگاه احديت عرض كردند
رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْ هذِهِ الْقَرْيَةِ
وسيله فراهم فرما كه ما هم از مكه بتوانيم خارج شويم و هجرت بمدينه كنيم و تشرف به خدمت حضرت رسالت پيدا كنيم .
( الظَّالِمِ أَهْلُها )
سبب استغاثه و دعاء ظلم اهل مكه بود به آنها .
وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا
يك بزرگ و صاحب اختيار كه صاحب قدرت باشد بفرست كه ما را از دست اينها نجات دهد .