لكن يجب عليه التحرّز من الفساد و تدلّ عليه الآية ، اذ نهى فيها عن تبدّل الخبيث بالطيّب لا تبدّل شيء بمثله و لا يجوز تبدّل الطيّب بالأطيب ، لأنّه بالنسبة إليه خبيث . « 1 »
وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ . .
. « 2 »
مؤلف : و اگر مىترسيد - أى اولياى يتامى - آنكه عدل نكنيد و راستى نورزيد در اموال يتيمان ، يعنى اگر مىدانيد بعد از تزوج به ايشان اداى رعايت حال ايشان بر وجه عدالت نخواهيد كرد ، پس نكاح كنيد آنچه شما را خوش آيد و موافق طباع شما باشد از زنان ديگر ، يعنى غير يتامى كه حلال باشد مر شما را ، يعنى غير محرّماتى كه در كريمهء
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ
مذكورند .
مرحوم شعرانى : اين ترجمهء مؤلف بهترين وجه در تفسير آيه ، بلكه معيّن است ؛ چون در آيهء سابق نهى از خوردن مال يتيم فرمود و كسى كه يتيم مالدار در كنف خود دارد ، به هيچوجه حاضر نخواهد شد آن را از دست بدهد ؛ خصوصا اگر دختر باشد ، براى خود يا يكى از فرزندان خود عقد مىكند و مردم دختران ثروتمند غريبه را به هزار گونه وسائل به چنگ مىآورند ، پس آنكه زير دست آنها باشد به طريق اولى از دست نمىدهند . خداوند نهى فرمود كه اگر بترسيد از نكاح آنها ستمى بر آنها شود ، ايشان را ترك كنيد و از زنان پاكيزه كه نكاح آنها موجب ستم نباشد به نكاح آوريد . « 3 »
أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ
. « 4 »
مؤلف : و بعضى اهل معانى گفتند :
أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ
، أي ما نفذت فيه
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 3 .
( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 3 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 2 ، ص 428 .
( 4 ) . نساء ( 4 ) آيهء 3 .