و شايد هم برخى از مصاحبتها بين افراد اين گروه ، از جمله توصيهها و تعليمات استادشان بوده است .
زمانى كه سيد حسن مسقطى ؛ از جانب آيت الله العظمى سيد ابوالحسن اصفهانى ؛ امر شد كه نجف را ترك كند و از طرف ايشان براى تبليغ و ارشاد به مسقط ( عمان ) و بمبئى هند سفر كرد ، حزن و اندوه بر آقاى بروجردى ؛ چيره شد و آثار گوشهگيرى و انزوا در او هويدا گشت . از مردم كناره مىگرفت و در مجالس عمومى ديده نمىشد و جز براى حضور در درس بعضى از بزرگان از منزل بيرون نمىآمد . و بعد از آنكه خبر وفات دوست و صديق خود سيد حسن مسقطى ؛ را شنيد اين حالت در او شدت يافت .
بنابراين بعضى به او پيشنهاد كردند كه به اماكن مقدس سفر كند . . . و بهبودى اندكى حاصل كرد . . . ولى ميل به عزلت تا سالهاى آخر عمرش با او بود . . . . برخى به دليل هواى سرد و لطافت آب و هواى بروجرد به ايشان توصيه كردند كه به آنجا برود و در آن شهر بماند . « 1 »
و نقل مىشود كه ايشان از شدت حبّ و علاقه به دوست خود سيد حسن مسقطى ؛ هيچ گاه از او صحبت نمىكرد و مىگفت كه : « سخن گفتن از او حزن و اندوه مرا برمىانگيزد و مرا به ياد خاطرات گذشته كه به سبب آن بيمار شدهام برميگرداند . . . من باب سخن را از ايشان براى هميشه بستهام و هرگز به سوى آن برنمى گردم . . . ) . « 2 »
البته ايشان بيشترين مصاحبتهاى درسى فقه و اصول خود را با دو مرجع بزرگ عالم تشيع حضرت آيت الله العظمى حاج سيد ابوالقاسم خويى ؛ و آيت الله العظمى حاج سيد محمّد هادى ميلانى ؛ گذراند و با هر دوى آنها رفيق شفيق و صديق بود .
تأليفات
از آثار و تأليفات ايشان مىتوان به كتابهاى ذيل اشاره نمود :
1 - رسالهاى در سير و سلوك .
2 - تقريرات فقه مرحوم آيت الله العظمى حاج شيخ محمّد حسين غروى كمپانى اصفهانى ؛ .
3 - مناسك حج .
4 - رساله عمليه انيس المقلدين .
5 - حاشيه بر كتاب « عروة الوثقى » .
6 - توضيح المسائل .
هامش
( 1 ) - آيت الحق ، سيد محمّد حسن قاضى ؛ ، ترجمه سيد محمّد على قاضى نيا ؛ ، نشر انتشارات حكمت ، چاپ اوّل ، سال 1383 ه ش ، تهران ، ج 1 ، ص 383 .
( 2 ) - آيت الحق ، سيد محمّد حسن قاضى ؛ ، ترجمه سيد محمّد على قاضى نيا ؛ ، نشر انتشارات حكمت ، چاپ اوّل ، سال 1383 ه ش ، تهران ، ج 1 ، ص 385 .