قرآن نيز به اين حقيقت اشاره كرده و مىفرمايد : « يا أَيتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِى إِلى رَبِّكِ راضِيةً مَرْضِيةً فَادْخُلِى فِى عِبادِى وَادْخُلِى جَنَّتِى » « 1 » ؛ « اى نفس قدسى مطمئن ! به حضور پروردگارت باز آى كه تو خشنودى و او راضى از توست ، باز آى و در صف بندگان خاص من در آى و در بهشت خاصّ من داخل شو . »
همچنين مىفرمايد : « فَلَوْلا إِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ » « 2 » ؛ « پس چگونه خواهد بود هنگامى كه جان به گلو رسد و شما وقت مرگ بر بالين آن مرده حاضريد و مىنگريد » .
2 . اصالت روح
بعد از اثبات اين كه انسان از دو حقيقت تشكيل شده ( جسم و روح ) به اين سؤال مىپردازيم كه اصالت با كدام يك از اين دو است ؟
در ميان دانشمندان در اين زمينه دو نظريه وجود دارد ؛ برخى اصالت را به جسم داده و شعور انسان را نتيجه فعل و انفعالات اجزاء او مىدانند و به چيزى به عنوان روح و نفس معتقد نبوده و در نتيجه منكر عوامل غيبى هستند ، كه اين نظريه در قرن هجدهم و نوزدهم ميلادى در ميان بسيارى از دانشمندان غرب پديد آمد .
در مقابل آنان دانشمندان اسلامى به طور عموم و غالب پيروان اديان معتقدند انسان نه تنها غير از جسم مادى روح نيز دارد بلكه حقيقت انسان همان روح است و جسم لباسى هست كه بر روى آن پوشيده شده است .
خداوند متعال مىفرمايد : « قُلْ يتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِى وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ » ؛
6
« بگو : فرشته مرگ كه بر شما مأمور شده روح شما را ميگيرد ، سپس شما را به سوى پروردگارتان باز ميگردانند » .
و نيز مىفرمايد : « يا أَيتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ، ارْجِعِى إِلى رَبِّكِ راضِيةً مَرْضِيةً ، فَادْخُلِى فِى عِبادِى ، وَ ادْخُلِى جَنَّتِى » ؛ « 3 » « تو اى روح آرام گرفته ! به سوى پروردگارت باز گرد در حالى كه هم تو از او خشنودى و او از تو خشنود است . پس در سلك بندگانم در آى و در بهشتم وارد شو » .
3 . غايتمندى افعال الهى
قرآن كريم بر هدفمند بودن عالم خلقت ؛ خصوصاً انسان تأكيد فراوان كرده است ، آنجا كه مىفرمايد : « إِنَّ فِى خَلْقِ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيلِ وَالنَّهارِ لَاياتٍ لِأُولِى
هامش
( 1 ) - سوره فجر ، آيات 27 - 30 .
( 2 ) - سوره واقعه ، آيات 83 و 84 .
( 3 ) - سوره سجده ، آيه 11 .