البته علامه طباطبائى سالها قبل از تدوين تفسير الميزان روش تفسير آيه به آيه را دنبال مى كردند و منظور از تفسير قرآن به قرآن صرفاً بهره گيرى ساده از معجم نيست و به كمك آيات قرآنى ، تفسيرى عالى از آيات ديگر ارائه دادند . و بنا به فرمايش قرآن كريم بسيارى از علماء از جمله شخص علّامه طباطبائى مصداق بقيه الله هستند كه البته شخص صاحب الزمان ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) در قله اين عنوان قرار دارند . « 1 »
علامه مبتكر و مبدع و مجتهد در روايات تفسيرى
ويژگى دوم تفسير الميزان آن است كه مرحوم علامه پس از تفسير آيه يا آيات به روش ياد شده معمولًا بحث روايى عنوان مىكند و با ذكر رواياتى به جرح و تعديل آنها مى پردازد و از روايات هم همان نتايجى به دست مى آورندكه از خود قرآن به دست آورده بود . و آنگاه به تناسب به بحثهاى عقلى ، اخلاقى ، تربيتى ، اجتماعى و غيره كه احياناً آيه يا آيات مورد بحث متضمن آنها بوده مى پردازند .
البته علامه در بحث روائى آيات ، روايات را حلّاجى و نقادى و نكته سنجى مىكند و صحت و سقم و اعتبار آنها را به دست مىدهد لذا بايد وى را مبدع اجتهاد در روايات تفسيرى دانست و قدرشناس اين مرد بزرگ باشيم و كار وى را خدمتى بس بزرگ وارزنده به عالم تفسير قرآن و قرآن شناسى بدانيم و در اين راستا با آيت الله استادى همراه باشيم كه فرمود : خدمتى كه علّامه با نوشتن تفسير الميزان به روايات تفسيرى در عرصه تفاسير شيعه و سنى كردند بسيار عظيم و بى سابقه بود . زيرا هيچ مفسرى بحث روايات را از بحث تفسرى جدا نكرده و اولين كسى كه اين كار را كرد مرحوم علامه در تفسير الميزان است .
و خدمت ديگر كه از امتيازات اين تفسير و مفسر بايد به حساب آورد ، بررسى اجتهادى روايات تفسرى به مانند روايات فقهى است يعنى كارى كه علامه طباطبائى در مورد روايات تفسيرى انجام داده است . همچون كارى است كه شيخ انصارى در مورد روايات فقهى صورت داده است و علاقه وافر علامه به اهل بيت ( عليهم السّلام ) موجب گشته كه هر جا به آياتى از آيات روائى برسد آنها را به بهترين نحو بيان و تفسير كند كه اين باز از خدمات بسيار ارزنده علّامه در تفسير مى باشد . « 2 »
خلاصه آنكه انصافاً تفسير الميزان بهترين تفسير شيعى مى باشد كه تاكنون بر قرآن مجيد نوشته شده است و بنابراين علّامه طباطبائى نه تنها بزرگترين مفسر عقلى و اجتهادى قرآن هستند كه حقيقتاً مفسر واقعى روائى قرآن نيز مى باشند .
هامش
( 1 ) - افق حوزه ، شماره 338 ، صفحه 4 .
( 2 ) - مجله معارف ، شماره 92 ، صفحه 74 .