مسأله 2178 - اگر از كسى طلبى دارد كه بايد بعد از مدتى بگيرد ، چنانچه طلب خود را به مقدار كمترى صلح كند و مقصودش اين باشد كه از مقدارى از طلب خود گذشت كند و بقيه را نقد بگيرد ، اگر اين گذشت به معنى بخشش بقيه است اشكال ندارد ولى اگر مراد صلح است بايد آن دو چيز از يك جنس نباشند ولى اگر از يك جنس باشند ربا مىشود و ربا حرام است .
مسأله 2179 - اگر دو نفر چيزى را با هم صلح كنند ، با رضايت يكديگر مىتوانند صلح را به هم بزنند . و نيز اگر در ضمن معامله براى هر دو يا يكى از آنان حق به هم زدن معامله را قرار داده باشند ، كسى كه آن حق را دارد مىتواند صلح را به هم بزند .
مسأله 2180 - تا وقتى خريدار و فروشنده از مجلس متفرق نشدهاند مىتوانند معامله را به هم بزنند . و نيز اگر مشترى حيوانى را بخرد ، تا سه روز حق به هم زدن معامله را دارد . و همچنين اگر پول جنسى را كه نقد خريده تا سه روز ندهد و جنس را تحويل نگيرد ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند ، ولى كسى كه مالى را صلح مىكند در اين سه صورت حق به هم زدن صلح را ندارد و در هشت صورت ديگر كه در احكام خريد و فروش گفته شد مىتواند صلح را به هم بزند ، و از جمله آن هشت صورت است خيار غبن در صورتى كه غبن نسبت به صلح صادق باشد چون تسامح در مقابله و معاوضه است در صلح هم حدى دارد اگر چه آن حدى كه براى غبن در خريد و فروش ملاحظه مىشود در صلح ملاحظه نمىشود .
مسأله 2181 - اگر چيزى را كه به صلح گرفته معيوب باشد مىتواند صلح را به هم بزند ولى اگر بخواهد تفاوت قيمت صحيح و معيوب را بگيرد اشكال دارد ولى اگر طرفين به تفاوت قيمت راضى باشند گرفتن تفاوت اشكال ندارد .
مسأله 2182 - هرگاه مال خود را به كسى صلح نمايد و با او شرط كند كه اگر بعد از مرگ وارثى نداشتم بايد چيزى را كه به تو صلح كردهام وقف كنى و او هم اين شرط را قبول كند بايد به شرط عمل نمايد و اين شرط مخالف مقتضاى عقد نيست بلكه مخالف اطلاق آن است و مانعى ندارد كه شرط مخالف اطلاق عقد باشد .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 389
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٣٨٩