تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 388

مساهمون:

ص٣٨٨
روغنى بدهد كه از خود آن گوسفند به عمل آمده است اشكال دارد ولى اگر به روغن ديگرى بدهد اشكال ندارد . مسأله 2174 - اگر كسى بخواهد طلب يا حق خود را به ديگرى صلح كند در صورتى صحيح است كه او قبول نمايد ، و همچنين است اگر بخواهد از طلب يا حق خود بگذرد ، و اگر آن شخص قبول ننمايد چه از باب اين باشد كه نخواهد منت از ديگرى ببرد و يا از باب ديگر ، مالك نمىشود و به زور نمىشود كسى را مالك چيزى كرد كه او نمىخواهد قبول كند . مسأله 2175 - اگر انسان مقدار بدهى خود را بداند و طلبكار او نداند ، چنانچه طلب خود را به كمتر از مقدارى كه هست صلح كند ، مثلًا پنجاه تومان طلبكار باشد و طلب خود را به ده تومان صلح كند ، زيادى براى بدهكار حلال نيست مگر آنكه مقدار بدهى خود را به او بگويد و او را راضى كند يا طورى باشد كه اگر مقدار طلب خود را مىدانست باز هم به آن مقدار صلح مىكرد . مسأله 2176 - اگر بخواهند دو چيزى را كه از يك جنس و وزن آنها معلوم است به يكديگر صلح كنند واجب است كه وزن يكى بيشتر از ديگرى نباشد ، و اگر وزن آنها معلوم نباشد و احتمال دهند كه وزن يكى بيشتر از ديگرى است نيز بنابر احتياط واجب صلح صحيح نيست بنابراين بعد از اينكه احراز شد كه در آن جنس ربا مىآيد بايد مساوى بودن هر يك با ديگرى بنابر احتياط واجب احراز شود مگر اينكه هر يك از آنها حق خود را به ديگرى ببخشد كه در اين صورت بخشش اشكال ندارد . مسأله 2177 - اگر دو نفر از يكديگر طلبكار باشند يا دو نفر از دو نفر ديگر طلبكار باشند و بخواهند طلب‌هاى خود را به يكديگر صلح كنند چنانچه طلب آنان از يك جنس و وزن آنها يكى باشد مثلًا هر دو ده من گندم طلبكار باشند ، مصالحه آنان صحيح است و همچنين است اگر جنس طلب آنان يكى نباشد مثلًا يكى ده من برنج و ديگرى دوازده من گندم طلبكار باشد . ولى اگر طلب آنان از يك جنس و چيزى باشد كه معمولًا با وزن يا پيمانه آن را معامله مىكنند در صورتى كه وزن يا پيمانه آنها مساوى نباشد مصالحه آنان باطل است .