عسر و حرج است يا جهت ديگر ؟
جواب : بر فرض حصول علم مىتوان بر آن سنگهاى نجس سجده كرد از باب اضطرار و تقيه و نماز طواف صحيح است و اما نمازهاى ديگر را در غير آن مكان بايد خواند مگر نسبت به آنها نيز اضطرار و تقيه در بجا آوردن در مسجدالحرام باشد « 1 » و در ثبوت نجاست ديدن به چشم معتبر است و اطمينان كافى نيست و غالباً از اين نحو تطهير علم به نجاست حاصل نمىشود .
سؤال 619 - شخصى بدون اينكه خمس مال خود را بپردازد به حج رفته است و الآن مىخواهد بپردازد ، آيا حج او صحيح است يا خير ؟
جواب : اگر لباس احرام خود و قربانى خود را با عين پول خمس نداده خريده حج او باطل است ولى اگر بر ذمه خريده و
هامش
( 1 ) و حديث « رفع ما اضطروا اليه » رفع شرطيت نيز مىكند برفع منشأ انتزاع آن كه وجوب اتيان به شرط است بعد از اينكه نسبت ميان دليل جزء و شرط و دليل رفع اضطرار عام و خاص مطلق است .