طلبكار از ضامن فقط مىتواند طلب خود را مطالبه كند و اگر ضمانت او تبرعى نبوده مىتواند آنچه داده از بدهكار بگيرد .
سؤال 309 . اگر در وقت معين بنابراين كه ضمانت طولى صحيح باشد طلبكار نرفت طلب خود را از بدهكار بگيرد و مانعى پيدا شد مثل فقير شدن بدهكار و ديگر نتوانست طلب
خود را از او وصول كند آيا طلبكار مىتواند به ضامن رجوع كند ؟
جواب : اگر طلبكار در اين مطالبه كوتاهى كرده است نمىتواند از ضامن چيزى مطالبه كند و مطالبه در سررسيد شرط ضمنى اين ضمانت بوده است .
سؤال 310 . اگر كسى چند كتاب به ديگرى بدهد و بگويد براى تبليغ دين كه مىروى بده به مردم و شخص گيرنده خيال كند كه مراد او مجانى بوده بعد دهنده بگويد پول آنها را بده آيا گيرنده ضامن است يا خير و در صورتى كه شك كند كه در وقت دادن آيا گفت به فروش يا نه چه بايد كرد ؟
جواب : در صورتى كه تصريح نكرده باشد به فروش و يا عبارت لفظ او ظاهر در اين معنى نباشد چيزى بر گيرنده نيست و آن شخص مىتواند خودش كتابها را از گيرندگان مطالبه نمايد و يا به آنها بفروشد . و اگر گيرنده شك دارد كه آيا دهنده ، گفته به فروش يا نگفته باز هم چيزى بر او نيست و در صورت نزاع قسم مىخورد بر ندانستن خود با شرايط نزد حاكم شرع و اين طور قسم بنابر مختار صحيح است البته در صورتى كه دهنده كتاب بتواند كتابها را از گيرندگان پس بگيرد نوبت به قسم نمىرسد .
سؤال 311 . اگر كسى ماشين خود را مجان بدهد به كسى كه با آن كار كند و درآمدش براى خودش باشد بعد از دو سال و يا بيشتر و كمتر در وقت تحويل ماشين به مالك آن بگويد من مبلغ ششصد هزار تومان مثلًا خرج آن كردهام و اين مبلغ را از او مطالبه كند واجب است بدهد يا خير ؟
جواب : اگر قبلًا درباره مخارج معمولى حرفى زده نشده مخارج ماشين به عهده كسى است كه از آن استفاده مىبرده و اين مثل شرطى است كه بنا بر آن بوده باشد بلى اگر چيزى كه
الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات) — صفحة 149
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص١٤٩