ششم : فلسفهى نماز در اوقات متعدّد
پرسش : چرا ممكن نيست نمازهاى پنج گانهى روزانه را ، در وقت معينى ، يك مرتبه همه را به جا آوريم ، و تا يك شبانه روز ، ديگر تكليف به نماز نداشته باشيم ؟
پاسخ : قرار گرفتن نمازها به اين كيفيت كه هر چه اوقات جديد مىشود ، نمازى نو واجب مىگردد ، فلسفهاش اين است كه چون غرض اصلى از نماز ذكر است و ذكر ملازم با ترك گناهان و انجام وظائف عبادى است .
از اين رو نمازهاى واجب در اوقات مختلف قرار داده شده ، كه تازه به تازه خدا را ياد كنيم و آن ياد خدا ، ما را از غرق شدن در دنيا و هوى و هوسها نجات دهد . و نيز در صورت آلودگى ، اين ارتباط و ياد خدا ، ما را شستشو دهد .
صبحگاهان سر از خواب برداشته ، قلب خود را به واسطهى نماز متوجّه خدا مىنماييم ، سپس وارد كارهاى مختلف دنيايى ، مىشويم ، خورده خورده ياد خدا از دل زائل ، و شيطان و هوسهاى نفسانى متوجه ما مىشود .
ظهر مىشود ، دوباره به وسيلهى نماز ظهر ، ياد خدا تار و پود هواهاى نفسانى و شيطانى را به هم مىريزد و آنها را از قلب خارج ، و دل را خانهى خدا مىنمايد . زيرا :
منظر دل نيست جاى صحبت اغيار * ديو چو بيرون رود فرشته درآيد