و اگر والدين فرزند را آزار دهند و بزنند ، وظيفهء اولاد دعا و استغفار براى آنهاست ، امام صادق عليه السلام در تفسير
« قُلْ لَهُما قَوْلًا كريماً »
كه در آيه آغاز بحث گذشت ، مىفرمايند :
« انْ ضَرَباكَ فَقُلْ لَهُما : غَفَرَ اللَّهُ لَكُما » « 1 »
آخرين مصداق بىاحترامى ضرب و شتم و قتل والدين است .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« انَّ فَوْقَ كُلِّ عُقُوقٍ عُقُوقاً حتّى يَقْتُلَ الرَّجُلُ احَدَ والِدَيْهِ فَاذا فَعَلَ ذلِكَ فَلَيْسَ فَوْقَهُ عُقُوقٌ » « 2 »
توهين به والدين مردم ، اگر منجر به توهين متقابل آنها شود ، علاوه بر حرمت توهين نسبت به ديگران ، نوعى عقوق به والدين خود محسوب مىشود .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« مِنَ الْكَبائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ والِدَيْهِ ، يَسُبُّ الرَّجُلُ ابا الرَّجُلِ ، فَيَسُبَّ اباهُ وَ يَسُبُّ امَّهُ فَيَسُبَّ امَّهُ » « 3 »
عواقب بىاحترامى
به نمونههائى از اين پيامدها در دنيا و آخرت توجه كنيد :
1 - عقوبت سريع در دنيا
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« ثَلاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُها وَ لاتُؤَخَّرُ الَى الْآخِرَةِ ، عُقُوقُ الْوالِدَيْنِ وَ الْبَغْىُ عَلَى النَّاسِ وَ كُفْرُ الْاحْسانِ » « 4 »
هامش
( 1 ) - اگر تو را زدند به آنها بگو : خداوند شما را ببخشد . ( بحار الانوار - جلد 74 - صفحه 39 ) .
( 2 ) - هرچه موجب عاق والدين شود چيزى بالاتر از آن هم يافت مىشود ، مگر اينكه فرزند يكى از والدين خود را بهقتل رساند كه بالاتر از آن چيزى نيست . ( بحار الانوار - جلد 74 - صفحه 61 ) .
( 3 ) - از جملهء كبائر اين است كه كسى به پدر و مادرش ناسزا گويد ، يعنى پدر و مادر كسى را دشنام مىدهد ، و او دشنام را به پدر و مادر دشنام دهنده بر مىگرداند . ( كنز العمال - 45455 ) .
( 4 ) - در عقوبت سه معصيت از ميان معاصى تعجيل مىشود و تا به قيامت تأخير نمىافتد ، آن سه عبارتند از : عقوق والدين ، ستم به مردم و ناسپاسى . ( بحار الانوار - جلد 73 - صفحه 373 و جلد 74 - صفحه 74 و جلد 75 - صفحه 275 ) .