خواب زياد
خواب زياد موجب كسالت و تنبلى بوده و ارادهء آدمى را سست مىنمايد . مقدار خواب و استراحت در شبانه روز حداكثر از 13 يعنى 8 ساعت نبايد تجاوز كند حال چه در يك وعده قرار گيرد و يا به دفعات متعدد صورت پذيرد .
البته اين مقدار حداكثر ميزان خواب و براى قشر جوان است . ديگران بايستى سعى كنند كه تا آنجا كه توان دارند و ضررى به جسم و روح آنها نمىرسد از ميزان خواب خود بكاهند .
به روايت ذيل در اين باره توجه كنيد :
قال الصادق عليه السلام
« كَثْرَةُ النَّوْمِ مَذْهَبَةٌ لِلدّينِ وَ الدُّنْيا » « 1 »
حديثى كه در صدر گذشت پر خوابى را در كنار بىكارى مذمت مىنمايد .
قال الكاظم عليه السلام :
« انَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُبْغِضُ الْعَبْدَ النَّوَّامَ الْفارِغَ » « 2 »
حافظ در مذمت خور و خواب مىگويد :
اى بى خبر بكوش كه صاحب خبر شوى * تا راهرو نباشى كى راهبر شوى
خواب و خورت ز مرتبهء خويش دور كرد * آنگه رسى به خويش كه بى خواب و خور شوى
زراعت
بسيارى به بهانهء نبود كارى دلخواه ، از تن دادن به كارهاى ديگرى كه مورد نياز جامعه است خوددارى مىكنند . مثلًا نياز جامعه به فراوردههاى كشاورزى و دامى غير قابل انكار است و اخبار و احاديثى در اهميت زراعت وارد شده كه مىبايست خيل عظيمى از پويندگان كار را بهسوى آن سوق دهد ولى معالاسف رغبت به اين
هامش
( 1 ) - پرخوابى دين و دنياى انسان را تباه مىسازد . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 36 ) .
( 2 ) - ترجمه و آدرس حديث گذشت .