بِالتَّوبَةِ »
فقيل يا رسول اللَّه فكيف ذلك ؟ قال :
« امَّا صاحِبُ الْبِدْعَةِ فَقَدْ اشْرَبَ قَلْبَهُ حُبَّها ، وَ امَّا صاحِبُ الْخُلْقِ السَّيّىءِ فَاذا تابَ مِنْ ذنْبٍ وَقَعَ فى ذَنْبٍ اعْظَمُ مِنَ الذَّنْبِ الَّذى تابَ مِنْهُ » « 1 »
البته آنچه كه از جميع ابواب اخلاقى قرآن كريم و سنّت شريفه بر مىآيد و نيز آن چه از آيات و روايات توبه استفاده مىشود اين است كه : اين عده اگر به نحوى توبه كنند كه آثار آنچه را وارد دين كردهاند بزدايند مشمول رحمت الهى واقع خواهند شد .
بنابر اين مراد از عدم پذيرش توبه در احاديث ذكر شده ، بدعت كسانى است كه سالها در انظار عموم ، حرامى را حلال و حلالى را تحريم نموده و خلايق را در مسير فساد قرار دادهاند و راه اصلاح را بر آنان بستهاند ، و آنگاه كه خود را در منجلاب هلاكت يافتهاند ، در پستوى خانهء خود صداى فغان بلند نموده و دم از استغفار زدهاند . آرى توبهء اينان هرگز پذيرفته نمىشود .
آنكه از بدعت توبه مىكند بايد با صداى رسا ، انابهء خويش را به گوش تمام خلايقى كه فريب او را خوردهاند يا ايمانشان به سبب افعال و آراء او متزلزل شده يا در عقايد و آرمانشان تشكيكى حاصل گشته ، برساند و آنگاه سر تسليم بدرگاه حقّ فرود آورده و خالصانه در مقابل حضرتش استغاثه نمايد .
بلى تا حقّالنّاس را نپردازد جائى براى انابه باقى نمىماند و چه حقّالنّاسى بالاتر
هامش
( 1 ) - خداوند ابا دارد از بدعتگذار و بد خلق توبه را بپذيرد . اصحاب عرض كردند : اين چگونه است يا رسول اللَّه ؟ حضرت فرمود : علت عدم پذيرش توبهء بدعتگذار اين است كه قلب وى مشروب از حبّ و عشق به بدعت است . و علت عدم پذيرش توبه بد خلق اين است كه هرگاه از گناهى توبه كند در معصيتى عظيمتر از آن خواهد افتاد . ( سفينة البحار - جلد 1 - صفحه 63 ) .