لم يجالسه و من لم يره لعارض كالعمى . « 1 »
« صحابى كسى است كه پيامبر را در حالى كه به او ايمان آورده ، ديدار كرده و مسلمان از دنيا رفته باشد ؛ چنين كسى صحابى است . خواه با پيامبر زمانى دراز نشست و برخاست كرده باشد يا مدتى كوتاه ؛ خواه از وى سخنى شنيده و روايت كرده باشد يا نه ؛ خواه با پيغمبر به جنگ مشركان رفته باشد يا خير . حتى يك بار ديدن پيامبر كافى است ، اگرچه با او ننشسته و مجلس وى را درك نكرده باشد و يا اينكه به خدمت وى رسيده ولى بنا به علتى چون كورى و يا عارضهاى ديگر ، او را به چشم نديده باشد . »
ابن اثير در « اسد الغابه » تعريف ديگرى براى صحابى بيان مىكند :
قال الامام ابو بكر احمد بن على الحافظ با سناده عن سعيد بن المسيب أنه قال : الصحابه من اقام مع رسول اللّه سنة أو سنتين و غزا معه غزوة او غزوتين . « 2 »
« صحابى كسى است كه يك يا دو سال با رسول خدا نشست و برخاست داشته باشد و يك يا دو جنگ را در ركاب وى به جهاد رفته باشد . »
وى به نقل از واقدى مىگويد : رأينا اهل العلم يقولون : كل من رأى رسول اللّه و قد ادرك الحلم فأسلم و عقل امر الدين و رضيه فهو عندنا ممن صحب رسول اللّه و لو ساعة من نهار . « 3 »
« عقيده علما اين است كه هركس رسول خدا را هرچند يك ساعت از روز ديده و به اسلام از راه انديشه و فكر گرويده باشد ، صحابى است . »
احمد بن حنبل هم مىگويد :
اصحاب رسول اللّه كل من صحبه شهرا او يوما او ساعته أو رآه . « 4 »
هامش
( 1 ) - الاصابة فى تميز الصحابة ، ج 1 ، ص 158 .
( 2 ) - اسد الغابة ، ج 1 ، ص 12 .
( 3 ) - اسد الغابة ، ج 1 ، ص 12 .
( 4 ) - الاصابة فى تميز الصحابة ، ج 1 ، ص 12 .