پاكيزهترين كسبها ، كسب تاجران است ؛ آنان كه چون سخن گويند دروغ نمىگويند ، و چون امانتى به آنان سپارند خيانت نمىكنند ، و چون وعده مىدهند تخلف نمىورزند ، و چون بدهكارند در اداء آن تعلل نمىكنند ، و چون بستانكارند سخت نمىگيرند ، و چون مىفروشند تعريف زياد نمىكنند ، و چون مىخرند مذمت نمىنمايند .
596 « انَّ أطْيَبَ ما أَكَلْتُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ وَانَّ أَوْلادَكُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ » « 1 »
بهترين روزى شما آن است كه از كسب خود حاصل مىكنيد ، فرزندان نيز از كسب شما هستند .
597 « إِنَّ أُناساً مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَطَّلِعُونَ إِلى أُناسٍ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُونَ بِمَ دَخَلْتُمُ النَّارَ فَوَاللَّهِ ما دَخَلْنَا الْجَنَّةَ إِلّا بِما تَعَلَّمْنا مِنْكُمْ فَيَقُولُونَ إِنَّا كُنَّا نَقُولُ وَلا نَفْعَلُ » « 2 »
دستهاى از مردم اهل بهشت بر گروهى از جهنميان مطلع مىشوند و مىگويند : شما چرا داخل آتش شديد ؟ ما داخل بهشت نشديم مگر به خاطر آنچه از شما فرا گرفتيم . جهنميان گويند : ما مىگفتيم ولى عمل نمىكرديم .
598 « إِنَّ أَعْظَمَ الذُّنُوبِ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ يَلْقاهُ بِها عَبْدٌ - بعد الْكبائِرِ الَّتي نَهَى اللَّهُ عَنْها - أَنْ يَمُوتَ الرَّجُلُ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ لا يَدَعُ لَهُ قَضاءُ » « 3 »
بعد از گناهان كبيرهاى كه خدا از آنها نهى نموده بزرگترين گناهان نزد خدا كه بنده خدا را با آن گناهان ملاقات مىكند اين است كه انسان بميرد و بر او قرض باشد و راهى براى پرداخت آن نگذارد .
599 « إِنَّ أَعْظَمَ النَّاسِ خَطايا يَوْمَ الْقِيامَةِ أَكْثَرُهُمْ خَوْضاً في الْباطِلِ » « 4 »
در قيامت ، گناهكارترين مردم كه گناهش بزرگتر است ، كسى است كه بيشتر در باطل فرو رفته ( بيهودهگوئى مىكند ) .
هامش
( 1 ) - مسند احمد ، 6 ، 162 .
( 2 ) - جامع الصغير ، 1 ، 339 .
( 3 ) - سنن ابى داوود ، 2 ، 112 .
( 4 ) - جامع الصغير ، 1 ، 337 .