ايجاد كند و مراد از بغض ، آن بغضى است كه محرك باشد ، آن بغضى است كه انسان را عليه مبغوض و عليه شياطين و كفار و كارهاى زشت تكان دهد و نهضت ايجاد كند ، حركت و انقلاب بيافريند ، ظهور پيدا كند . اين صفت بغض است كه بسيار عالى است و منشأ آثارى بزرگ است .
امام ششم - سلام اللَّه عليه - كافرى را و منكرى را دشمن دارد ، همانند آن است كه اللَّه را دوست داشته باشد . و بلكه در برخى از روايات وارد است و استفاده مىشود كه از امام مىپرسند بالاترين فضيلت چيست ، مىفرمايد درود بر پيامبر و رسولان الهى است . و ظاهراً از آن بالاتر عبارت است از نفرين و بدگويى و دشمنى با طاغوتهاست كه مقام اين از مقام آن والاتر و بالاتر است . آرى وقتى كه به قرآن هم مراجعه مىكنيم ، « فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ » ، مقدم بر « وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ » است . كفر به طاغوت ، طغيان در برابر طاغوت ، عصيان در برابر عصيانگر و نفى و عداوت طاغوت مقدم بر ايمان به اللَّه است :
« فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى » ؛ « 1 »
پس معلوم مىشود كه اين صفت بغض از بهترين صفتهاى نفسانى انسان است و انسان ايمانش روى دو پايه است : پايه حب است و پايه بغض . اگر انسانى حب اللَّه داشته باشد و حب اللَّه را در عبادتها پياده كند ، ولى اين پايه دوم را نداشته باشد ( بىبخار باشد ، بىتفاوت باشد ) ، ايمانش يك بعدى است ، ايمانش ناقص است .
جمله بالاترى از امام صادق عليه السلام مىپرسند :
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام عَنِ الْحُبِّ وَ الْبُغْضِ أَ مِنَ الْإِيمَانِ هُوَ ؟
از امام صادق عليه السلام پرسيدم از حب و بغض كه از ايماناند ؟
حضرت جواب عجيبى مىدهد ، مىفرمايد :
فَقَالَ : وَ هَلِ الْإِيمَانُ إِلَّا الْحُبُّ وَ الْبُغْضُ ؟ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ
« حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِى قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ أُولئِكَ هُمُ
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 256 .