22 . اخلاق اسلامى ( آثار خرد )
« يُؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً » ؛
خداوند به هر كه بخواهد ، حكمت عطا مىكند و آن را كه حكمت دهند ، خير كثير عطا كردهاند .
يكى از بهترين و ارزندهترين صفات روان انسانى خرد است ؛ بل افضل صفات انسان ، عقل اوست . عقل نورى در روان انسان است . صفتى است مشكّك كه قابل زيادتى و نقصان است . گاه ميزان آن بسيار كم و خفيف و گاه بسيار قوى است . عقل آدمى نعمتى بسيار عظيم است كه خداى تبارك و تعالى براى بندگان خويش رحمت و نعمتى به مثابه آن عنايت نفرموده است . در روايتى وارد شده است :
جَمَالُ الرِّجَالِ فِى عُقُولِهِمْ ؛
حسن و زيبايى آدمى در عقل و خرد اوست [ نه در قيافهء ظاهرى و مال و ثروت و مقام و منصب و امور ديگرى كه او از آنها برخوردار است ] .
زمانى در مقابل مغازه بزازى ايستاده بودم ، شخصى از راه رسيد و از بزّاز خواست كه زيباترين و گرانترين پارچه خود را به او عرضه كند . و آن گاه در بيان علّت اين امر گفت : واقعيت اين است كه قيافه ظاهرى من خوش نمود نيست ، از اين رو ، مىخواهم بهترين پارچه را بگيرم و به بهترين خياط بدهم تا بدوزد ، شايد بر جمالم افزوده شود .