تفسير :
و نيز بخشى از « فىء » براى كسانى از انصار و اهل مدينه است كه پيش از مهاجران خانهء هجرت و ايمان ( يعنى مدينه ) را براى خود مأوى گزيدهاند و كسانى را كه به سوى آنها هجرت كردهاند دوست دارند و چشمداشتى نسبت به آنچه از « فىء » به مهاجران داده شده در دلهاى خود نمىيابند .
و مهاجران را بر اموال و منازل خود بر خود مقدم مىدارند هر چند خودشان را فقر و نياز باشد . و كسانى كه از بخل نفس خود مصون مانند ، و حبّ مال باعث نشود كه در راه خدا انفاق نكنند آنها هستند كه رستگارند .
حذيفه نقل نموده كه : مرا پسر عمويى بود ؛ با جماعتى در بيابان گرفتار تشنگى سخت شده بودند ، قدرى آب گرفتم و به طلب او رفتم . چون به او رسيدم رمقى داشت ، خواستم او را آب دهم . از پشت سر ، آوازى آمد و اشاره كرد كه آب به او بده . چون نزديك او آمدم ، جان داده بود . نزديك ديگرى آمدم تا او را آب دهم ، او نيز مرده بود . نزد پسرعمو آمدم ، او نيز مرده بود . گفتم : سبحان اللَّه ! ايثار اين باشد كه خدا فرمود : وَ يُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ ! « 1 » حضرت صادق عليه السلام فرمايد :
إنَّمَا الشَّحيحُ مَنْ مَنَعَ حَقَّ اللَّهِ ، وأنفَقَ فى غَيْرِ حَقِّ اللَّهِ : « 2 »
شحيح كسى است كه حق خدا را منع كند و در غير حق خدا انفاق كند .
جابر بن عبد اللَّه انصارى از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت نموده :
اتَّقُوا الشُّحَّ ؛ فَإنَّهُ أهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ . « 3 »
فرمود : بپرهيزيد از شح كه كسانى را كه پيش از شما بودند هلاك نمود .
( آيهء 10 ) ( وَ الَّذِينَ جَآءُو مِن بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَ لِإِخْوَ نِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمنِ وَ لَاتَجْعَلْ فِى قُلُوبِنَا غِلًّا لّلَّذِينَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ )
هامش
( 1 ) . تفسير ابو الفتوح ، ج 11 ، ص 103 و منهج الصادقين ، ج 9 ، ص 233 . با كمى تصرّف در عبارات و تلخيص .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 73 ، ص 305 ، ح 25 . به نقل از معانى الاخبار ، ص 246 .
( 3 ) . تفسير ابو الفتوح ، ج 11 ، ص 104 .