در عذاب بودن نياكان آنها را كه لازمهء كلام موسى است سبب تحريك مردم قرار دهد .
قَالَ عِلْمُهَا عِندَ رَبِّى فِى كِتَابٍ لَّا يَضِلُّ رَبِّى وَلَا يَنسَى
يعنى : موسى گفت : علم به حال گذشتگان از غيوب است و دانش آن به تفصيل در نزد پروردگار من است و در كتاب لوحِ محفوظ ، ثابت و مندرج است ، پروردگارم نه آنها را گم مىكند « 1 » به طورى كه از ابتدا جاهل به آنها باشد ، و نه فراموش مىكند كه جهل پس از علم باشد .
الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا وَأَنزَلَ مِنَ السَّماءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِن نَبَاتٍ شَتَّى « 53 » كُلُوا وَارْعَوْا أَنْعَامَكُمْ إِنَّ فِى ذلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِى النُّهَى « 54 » مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى « 55 »
لغت و اعراب :
مهد : گهواره . شتّى جمع شتيت : مختلف و متفرق . سلك لكم أى جعل و حصّل . نُهى جمع نُهيَه : عقل و خرد ، زيرا ناهىِ انسان است از هوا و هوس . فى ذلك اشاره است به امور چهارگانه . منها خلقناكم . . . ضمائر سهگانهء مؤنّث به ارض برمىگردد .
تفسير :
الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا وَأَنزَلَ مِنَ السَّماءِ مَاءً
تتمهء كلام موسى است « 2 » . يعنى : اى فرعون ، پروردگار من كسى است كه براى شما بشرها اين زمين را گهواره قرار داده است ( يعنى همان گونه كه كودك بايد مدتى
هامش
( 1 ) . يا : پروردگارم نه خطا مىكند .
( 2 ) . مؤلف قدس سره به زودى خواهد آمد كه ممكن است از اينجا به بعد كلام خداوند باشد .