مريم ، گردآورى كرده در محكمهء خود احضار مىكند ، پس خطاب به معبودهاى مشركان مىگويد : آيا شما اين بندگان مرا گمراه كرديد يا آنها خود راه را گم كردند ؟
قَالُوا سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنبَغِى لَنَا أَن نَّتَّخِذَ مِن دُونِكَ مِنْ أَوْلِيَاءَ وَلكِن مَّتَّعْتَهُمْ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ وَكَانُوا قَوْمَاً بُوراً
يعنى : معبودان در آن روز مىگويند ( ذوىالعقولشان به زبان خود و جمادشان به زبان اعجاز ) : منزّهى تو اى خداوند ، هرگز براى ما سزاوار نبود و وجدان و عقل و دينمان اجازه نمىداد كه به جز تو و به جاى تو دوستان و يارانى به عنوان عُبّاد و پرستشكنندگان براى خود اتّخاذ كنيم ، و لكن اينان كه ما را شريك تو كردند و ما را پرستيدند آنها هستند كه خودشان و نياكانشان را از نعمتهاى دنيا برخوردار كردى تا آنجا كه ياد تو را فراموش كردند و اينها گروهى بائر و اهل هلاكت بودند .
فَقَدْ كَذَّبُوكُم بِمَا تَقُولُونَ فَمَا تَسْتَطِيعُونَ صَرْفاً وَلَا نَصْراً وَمَن يَظْلِم مِنكُمْ نُذِقْهُ عَذَاباً كَبِيراً « 19 » وَمَا أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعَامَ وَيَمْشُونَ فِى الْأَسْوَاقِ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَتَصْبِرُونَ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيراً « 20 »
تفسير :
فَقَدْ كَذَّبُوكُم بِمَا تَقُولُونَ فَمَا تَسْتَطِيعُونَ صَرْفاً وَلَا نَصْراً وَمَن يَظْلِم مِنكُمْ نُذِقْهُ عَذَاباً كَبِيراً
خطاب در آيه به عابدان وَثَن و پرستندگان خدايان باطل است .
يعنى : در آن روز به آنها گفته مىشود كه همانا معبودهايتان شما را در ادعاى شرك تكذيب كردند ، پس شما هرگز توان برگرداندن عذاب از خود و كمك و نصرت از هيچ راهى نداريد . و جملهء « و من يظلم » التفات از نقل خطاب آنها در قيامت به خطاب در
تفسير روان (فارسى) — صفحة 324
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٢٤