فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
يعنى : پس از حضور همه در محكمهء الهى و شروع شدن حساب و سنجش اعمال ، كسانى كه موازين آنها سنگين باشد آنها هستند كه رستگارند .
مراد از موازين ، سنجيدهشدههاى شخص است يعنى آنچه در دنيا فعل اختيارى او حساب مىشده و تحت تكليف الهى قرار گرفته بود از عقايد قلبى و خطورات باطنى و كارهاى بدنى . و كيفيت سنجش آنها طبق موازين آن روز است كه كارشناسان بصير و خبرگان احوال و اوصاف بشرى از فرشتگان و معصومان بشر و تالى مرتبهء آنها با دقت نظر و مقايسهء اعمال آنها با عقايد و اعمال معصومان و نيكان ، ارزش و سنگينى معنوى و پرارج بودن آنها را تعيين مىكنند و اين عملها عبارت است از واجبات و مستحبات هر شريعتى در عصر خود و آنچه عقل سالم آن را نيكو و پسنديده شمارد .
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فِى جَهَنَّمَ خَالِدُونَ
يعنى : و كسانى كه موازين يعنى موزونات و عملهاى سنجش شدهء آنها سبك و بىارج باشد آنها كسانى هستند كه خود را به زيان دادهاند و در دوزخ جاوداناند . و موزونات سبك آنها منطبق است بر عقايد فاسد و عملهاى حرام و مكروه اهل هر شريعتى در عصر خود .
تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ « 104 » أَلَمْ تَكُنْ آيَاتِى تُتْلَى عَلَيْكُمْ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ « 105 » قَالُوا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْماً ضَالِّينَ « 106 » رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ « 107 »
لغت و اعراب :
لَفَحَه النارُ - از باب مَنَع - : صورت او را سوزانيد . كَلَحَ وجهُه - از باب مَنَع - : صورتش عبوس و شكسته شد و لبهايش از سوزش آتش جمع شد و دندانهايشان نمايان گرديد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 266
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٦٦