فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ للَّهِ الَّذِى نَجَّانَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ « 28 » وَقُل رَبِّ أَنزِلْنِى مُنزَلًا مُّبَارَكاً وَأَنتَ خَيْرُ الْمُنزِلِينَ « 29 » إِنَّ فِى ذلِكَ لَآيَاتٍ وَإِن كُنَّا لَمُبْتَلِينَ « 30 »
لغت و اعراب :
استوى على الشىء : قرار گرفت بر آن ، تسلط يافت بر آن . مُنزَل اسم مفعول و هم مصدر ميمى است يعنى انزال . و إن كنّا ان مخفّفهء از مثقّله است بهتقدير « إنّ الشأن كنّا مبتلين » .
تفسير :
فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ للَّهِ الَّذِى نَجَّانَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
يعنى : پس اى نوح ، هنگامى كه تو خود و كسانى كه همراه تواند از آدميان و حيوانات بر كشتى قرار گرفتيد ، بگو : حمد و ستايش از آنِ خداوندى است كه ما را از دست گروه ستمكاران نجات بخشيد .
اين آيه نظير آيهء 45 انعام است كه دربارهء مأخوذين به استدراج است .
وَقُل رَبِّ أَنزِلْنِى مُنزَلًا مُّبَارَكاً وَأَنتَ خَيْرُ الْمُنزِلِينَ
يعنى : و اى نوح ، بگو : پروردگارا ، مرا به فرودى پرخير و فرودگاهى پربركت فرود آور و تو بهترين فرودآورندگانى .
مراد اين است كه نزول من در كشتى مبارك باشد يعنى از مشاهدهء هلاكت ظالمان و طاغيان ، خشنود و از سلامت ساكنان كشتى و كفايت زاد سفر و قوت مسافران و زاد و ولد بدون آفت و تلف آنها مسرور باشم ، و نيز نزول من در محل زندگى از زمين پربركت باشد ، آبش خشكيده « 1 » ، زمينش سرسبز ، درختانش قابل استفاده ، حشراتش رشد نكرده ، هوا و فضايش در خور ادامهء زندگى باشد . و دستور خدا به نوح كه تنها خود را دعا كند اشاره به
هامش
( 1 ) . و فرو نشسته .