وَلِنَجْعَلَهُ آيَةً لِّلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِّنَّا
يعنى : و اين فرزند را به تو بخشيديم تا مصالح مقدّر در وجود او محقَّق شود و براى اين كه او را نشانه و معجزهاى براى مردم قرار دهيم كه بدانند من مقتدر حكيمى هستم كه مىتوانم بر خلاف عادت جاريهء تكوين ، نطفهاى را در رحِم در عرض چند لحظه يا چند ساعت جنين سازم و چون متولد شود بىدرنگ او را قدرت علم و ادراك دهم و توان تكلّم با مردم و مقام والاى نبوت و آوردن كتاب آسمانى عطا كنم . و نيز او را رحمتى از جانب خود قرار دهم . و خلاصه آنكه كيفيت آفرينش او را نشانه و معجزه كرديم تا مردم باور كنند ، و نبوت و رسالت او را رحمت براى جامعهء بشرى عصرش قرار داديم تا به شريعتش عمل نمايند .
وَكَانَ أَمْراً مقْضِيّاً
يعنى : و آفرينش او به نحو اعجاز و انتخاب او به نبوت و رسالت ، كارى است كه از پيش حكم قطعى او صادر گرديده است . يعنى دستور قطعى آن از علم ازلى الهى در لوح محفوظ مندرج شده و هم اكنون وارد مرحلهء اجرا خواهد شد .
فَحَمَلَتْهُ فَانتَبَذَتْ بِهِ مَكَاناً قَصِيّاً
يعنى : فرشتهء وحى در اثناى گفتگو ، به مريم نزديك شد و در آستين يا لباس يا در بدن وى دميد ، پس به ناگاه مريم به عيسى باردار گرديد . يعنى عيسى در رحِم مادر تحت كلمهء كُن صادر از خداوند يا از آن فرشته قرار گرفت و به صورت جنينِ در شُرف تولد موجود شد . پس مريم به واسطهء باردار شدن ، همراه حملش خود را به جاى دوردستى كنار كشيد .
بايد دانست كه در كيفيت حمل مريم به واسطهء نفخ روح ، اختلاف است كه از دور بوده يا از نزديك ، و در آستين لباس بوده يا در بدن او ، و همچنين در سن او كه از ده سال يا پانزده سال گفته شده ، و همينطور در مدت حمل او كه آيا يك لحظه يا مثلًا يك ساعت پس از نفخ بوده يا شش ماه يا نُه ماه طول كشيده ؟ و ظاهر تشبيه عيسى عليه السلام به آدم عليه السلام در كيفيت آفرينش در آيهء 59 آلعمران اين است كه دفعى و به نحو اعجاز باشد نه به نحو متعارف .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 21
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢١