و « احلّت لكم » يعنى انعام سه گانه - شتر و گاو و گوسفند - جز آنچه بر شما تلاوت خواهد شد براى شما مسلمين حلال شده است .
مراد از « مايتلى » همهء چيزهايى است كه در آينده از انعام و چهارپايان در ضمن آيات تحريم خوانده مىشود مانند ميته ، دم ، موقوذه و متردّيه كه در آيهء 3 سورهء مائده ذكر شده و نظر اهمّ در اينجا استثناء « ما اهلّ لغير اللَّه » است يعنى حيواناتى كه در برابر بتها و به نام بتها قربانى مىكردند .
فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ
يعنى : پس اى مسلمانان ، از رجس و پليد كه عبارت از بتهاست دورى بجوييد و از گفتار دروغ نيز اجتناب نماييد .
زور هر چند به معناى دروغ و اعمّ از بهتان و شهادت ناحق و غيره است لكن ذكر اين دو گناه ، مفيدِ اين است كه مراد از قول زور ، گفتار باطل دربارهء بتان است ، نظير خواندن آنها به ربوبيت و قداست و شافعيت در نزد خدا و مقربيت به پيشگاه او . و غرض اين است كه از اعتقاد به ربوبيت و قداست بتها و از گفتار كفرآميز دربارهء آنها دورى كنيد .
حُنَفَاءَ للَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِى بِهِ الرِّيحُ فِى مَكَانٍ سَحيقٍ
يعنى : دورى گزينيد از رجس در حالى كه در دين و اصول شرعتان ، براى خدا و به قصد تقرب به او حقگرا باشيد و براى او شريك و انباز قرار مدهيد ، و هر كس براى خدا شريك قرار دهد گويى از آسمان فروافتاده و پرندگان شكارى او را در فضا مىربايند و طعمهء خويش مىكنند ، و يا آنكه باد شديدى او را در مكان دوردستى مىافكند تا نابود شود .
يعنى مشرك هم از اوج مراحل انسانيت به حضيض ضلالت و گمراهى سقوط مىكند و شياطين او را ربوده و مورد استفادهء خود قرار مىدهند .
ذلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ
يعنى : مطلب همين است كه گفته شد ، و هر كس شعائر خدا را يعنى آنچه را خداوند علائم و شعائر حج قرار داده از مِنى و عرفه و مشعر و صفا و مروه و خود بيت شريف ، و يا آنچه را شعائر دين خود كرده از احكام الزامى و استحبابى شريعت تعظيم كند ، بىترديد
تفسير روان (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٩٩