شريعت اسلام و بحثهاى اجمالى از فروع آن آمده است و خطاب آن متوجه به جميع مكلّفان جهان و مجامع بشرى از حين نزول آن تا انقراض نسل بشر است .
معناى آيه : اى مردم ، از پروردگارتان پروا كنيد ، يعنى از غضب و عذاب او بترسيد و تحفظ نماييد ، زيرا زلزلهء قيامت چيزى است بزرگ .
يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَاهُم بِسُكَارَى وَلكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ
يعنى : روزى كه آن زلزله يا قيامت را ببينيد همان روز است كه هر زن شيردهى فرزندى را كه به او شير مىدهد فراموش مىكند ، يعنى به گونهاى كه پستان خود از دهانش مىكشد و او را رها مىكند ، و هر زن آبستن و صاحب بارى بارش را بر زمين مىنهد ، يعنى حتى در غير وقت زايمان سقط جنين مىكند . و مردم را مىبينى كه مستاند در حالى كه حقيقتاً مست نيستند و لكن عذاب خدا شديد است .
بايد دانست كه ظاهراً مراد از « يوم ترونها » روز قيامت و حضور مردم در صحنهء محشر نيست ، زيرا در محشر كودك زنده در شكم و شيرخوار نيست ، بلكه آنها به محض مرگ از دنيا در برزخ تحت تربيت قرار گرفته و تا قيامت بزرگ مىشوند . پس مراد رؤيت ابتداى قيامت و زمان حدوث نفخهء اول صور است كه مردم جهان در حال عادى هستند و طبعاً برخى از زنها آبستن و برخى شيردهاند و به نفخهء اول آن حالت پيدا مىشود .
وَمِنَ النَّاسِ مَن يُجَادِلُ فِى اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَّرِيدٍ « 3 » كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ « 4 »
لغت و اعراب :
مَريد : متمرد و نافرمان . فأ نّه يضلّه تأويل به مصدر و مبتداست و خبرش محذوف ، بهتقدير « فاضلاله و هدايته إلى السعير ثابت لازم » .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٨