4 . اين كتاب داراى اين گونه آيههاى متشابه است چنانچه داراى آيههاى محكم است . اين تفاسير دربارهء حروف رمزى اغلب سورههاى قرآن جارى است .
ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدًى لِلْمُتَّقينَ ( 2 )
لغت و اعراب :
هدايت ويژهء متقين
ذلِكَ اشاره به دور است ، و آن مبتدا و خبرش لا ريب فيه است و هدًى خبر دوم است . وجوه ديگرى نيز در اعراب اين جملات گفته شده كه ما اظهر و اتقن را اختيار كرديم .
تفسير :
« ذَ لِكَ الْكِتَابُ »
اشاره به علوّ مقام و دورى رتبه و منزلت اين كتاب از افق افكار عامّه يا از درك نفوس خبيثه است . يعنى : اين كتابِ برتر و والاتر و رفيعالمنزله ، هيچ شك و ترديدى در آن نيست . مراد از « كتاب » حقيقت قرآن است ، يعنى نفس كلام الهى و محتواى آن كه رهين الفاظ و كتابت نيست . و اطلاق كتاب بر آن به لحاظ آن است كه از ازمنهء بسيار قديم در لوح محفوظ الهى ، مكتوب و مندرج بوده و در زمان نزولش مكتوب بالقوّه نسبت به زمانهاى آينده تا پايان عمر بشر بوده است .
« لَا رَيْبَ فِيهِ »
يعنى : ترديدى در آن نيست ، مراد آن است كه صاحب هر عقل سليم و فطرت پاك و وجدان سالم و غيرمتأثّر از انحرافات محيط خارج ، اگر به نظر دقت و انصاف در آن بنگرد ، در حقانيت آن شك نمىكند و به عظمت تنظيم كنندهء آن و صدق آورندهء آن و به كمال متانت و حكمت ، و كثرت علوم و معارف ، و علوّ محتوا ، و غزارت مندرجاتِ آن يقين پيدا مىكند . و يا آن كه هر انسانى كه مسبوق به انكار و عناد نباشد مانند مشركانِ بىغرض ، پس از مشاهدهء حالات آورنده و معاينهء معجزات او قهراً به صدق آن اذعان مىكند .
« هُدًى لّلْمُتَّقِينَ »
يعنى : اين كتاب سراپا هدايت و راهنمايى است براى كسانى كه اهل تقوا و داراى اوصاف پنجگانه يا ششگانهاى هستند كه در آيهء بعد ذكر شده است : ايمان به غيب ، اقامهء نماز ، انفاق