3173 . « هر كس از خدا بترسد ، ترسش كم مىشود . »
3174 . « هر كس از وعدهء عذاب بترسد ، ( عاقبت ) دور را بر نفس خويش نزديك خواهد كرد . »
3175 . « هر كس از خداوند سبحان بترسد ، خداوند او را از هر چيزى در امان خواهد داشت . »
3176 . « از ظلم پروردگارتان نترسيد ، از ظلم خودتان بترسيد . » « 1 »
بيان
محقق طوسى در كتاب اوصاف الاشراف در بيان فرق بين خوف و خشيت مىگويد :
خوف و خشيت هر چند در لغت به يك معنى هستند ، امّا در عرف اهل خوف و خشيت با هم فرق دارند . خشيت مخصوص علما و دانشمندان است ، چنانكه خداى متعال فرمود :
« منحصراً دانشمندان از خدا مىترسند » و بهشت نيز مخصوص آنان است كه فرمود : « آن براى كسى است كه از پروردگارش بترسد . » و خوف از آنها دور است ، چنانكه فرمود :
« نه خوفى بر آنان است و نه اندوهگين شوند . » پس خشيت ، به علت آگاهى به عظمت خداوند بزرگ و هيبت اوست و خوف به سبب اطلاع از كمبودها و كاستىها . خوف به علت كوتاهى در انجام حق عبوديت يا گمان ترك عبوديت يا نقص در فرمانبردارى به وجود مىآيد و خشيت ، خوف مخصوص است ، چنانكه آيه قرآن بر اين امر دلالت مىكند : « و خشيت آنها از پروردگار و خوف آنها از بدى حساب است . » و معنى رهبت نزديك به خشيت است ، خداى سبحان فرمود : « هدايت و رحمت براى كسانى كه از پروردگارشان ترسانند . »
سالك ، وقتى به درجهء رضا برسد ، خوفش به امنيت تبديل مىشود : « ايشان را
هامش
( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 62 ، 125 و 129 .