ميان بندگان تقسيم نفرموده است ، پس خواب عاقل از بيدارى جاهل و سكون عاقل از حركت جاهل برتر است و خداوند هيچ پيامبرى را تا عقلش كامل نشد و از عقل تمام امتش بيشتر نشد ، به پيامبرى مبعوث نفرمود و آنچه پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - در دل مىگذراند ، از تلاش تمام تلاشگران برتر است و هيچ بندهاى واجبات الهى را ادا نكرد تا اينكه در مورد آن عاقلانه انديشيد و تمام عبادت كنندگان در فضيلت عبادتشان به آن چه عاقل به آن رسيد ، نرسيدند و عقلا همان خردمندانى هستند كه خداوند در مورد آنها فرمود : « جز خردمندان كسى متذكر نمىگردد . »
2386 . در حديث هشام آمده است : « اى هشام ! خداوند پيامبران خود را به سوى بندگانش نفرستاد ، مگر براى آنكه دربارهء خدا تعقّل كنند ، پس آنكه بهتر از ديگران دعوت را استجابت كرده ، معرفتش بيشتر از ديگران است و داناترين آنها به امر الهى عاقلترين آنهاست و عاقلترين آنها ، بالاترين ايشان از نظر رتبه و مقام در دنيا و آخرت است . . .
اى هشام ! صبر بر تنهايى ، نشانهء عقل است ، پس هر كه در بارهء خداوند تعقل كند ، از اهل دنيا و دلدادگان به آن دورى مىكند و به آنچه در نزد خداست دل مىبندد و خداوند همراز او در هول و هراسها و همدم او در تنهايى ، بىنيازىاش در تنگدستى و عزيز كنندهء او در بى خويش و قبيلگى است . . . اى هشام ! خداوند از گروهى از صالحان حكايت مىفرمايد كه گفتند : پروردگارا ! بعد از آنكه ما را هدايت فرمودى ، دلهامان را گمراه مفرما و ما را از جانب خود ، رحمت عنايت كن . همانا تو بسيار بخشنده هستى ، در حالى كه مىدانستند ، دلها زنگار مىگيرند و به كورى و گمراهى خود باز مىگردند ، هر كس دربارهء خدا تعقل نكند ، از او نمىترسد و دلش بر معرفت خدا ثابت نمىماند . حقيقت معرفت را در نمىيابد ، مگر كسى كه كردارش ، گفتارش را تصديق كند و نهانش با آشكارش ، همسان باشد ؛ زيرا خداوند تبارك و تعالى جز به واسطهء ظاهر و گفتار ، از باطن پنهان عقل ، خبر نداده است . . . »
2387 . امام صادق - عليهالسّلام - فرمود : اميرالمؤمنين عليهالسّلام - براى موعظه يكى از دوستانش چنين نوشت : « تو و خودم را به رعايت تقواى كسى كه نافرمانيش روا نيست و جز او به كسى اميد نيست و به غير او بىنيازى ميسّر نيست ، توصيه
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 265
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٢٦٥