بندگانى هستند كه خداوند در انديشه ايشان با آنها مناجات مىكند و در عقلهايشان با آنان گفتگو مىنمايد ، پس چشم و گوش و دلشان به نور بيدارى روشن مىشود . »
2176 . « ديدگان ، او را در نمىيابند . . . سخن مىگويد ، اما نه با لفظ . »
2177 . و در كتاب توحيد صدوق : « خداوند ، بدون عضو سخنگو و وسيله سخنگويى و بدون لب و دهان با موسى عليهالسّلام - سخن گفت . خداوند منزه و برتر از اين است كه به اين صفات متصف شود . »
بيان
با بيانى كه در توضيح عبارت « در تاريكى شب با او مناجات كنم . . . » آورده شد معنى اين كه خداوند كلامش را به بندهاش شنواند روشن شد . با اين بيان معناى حديث قدسى كه مىفرمايد : « گوش شنوا و زبان گوياى او مىشوم » و نيز سخن امام صادق عليهالسّلام - كه مىفرمايد : « خداوند در كلامش براى بندگانش تجلى كرده ولى آنها نمىبينند » و نيز مفهوم اين كه روايت شده آن حضرت عليهالسّلام - گاهى در بين نماز مدهوش مىگرديد و در پاسخ علت آن مىفرمود : « آن قدر آيهء
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
را تكرار كردم تا اين كه آن را از گويندهاش شنيدم . » روشن مىشود .