در خدمت ايشان بوديم ، صحبت از عقل و جهل به ميان آمد . امام صادق - عليهالسّلام - فرمود : « عقل و لشگرش را بشناسيد و جهل و لشگرش را بشناسيد تا هدايت شويد . » سپس ( بعد از اينكه لشگريان عقل و جهل را بر شمرد ) ، فرمود : « لشگريان عقل ، هرگز يك جا در وجود كسى جمع نمىشوند ، مگر پيامبر يا وصى پيامبر يا مؤمنى كه خداوند قلبش را به ايمان آزموده است ؛ اما ساير دوستان ما وجودشان خالى از بعضى از اين لشگريان نيست تا اينكه به تدريج كامل شوند و از لشگر جهل پاك شوند ، در آن حال در رتبه عالى با پيامبران و اوصياى پيامبران خواهند بود و اين رتبه ، فقط با شناخت عقل و لشگرش و دورى از جهل و لشگرش دست يافتنى است . خداوند ما و شما را در فرمانبردارى و كسب خشنودى خويش ، موفق فرمايد . »
1728 . نيز از امام صادق - عليهالسّلام - نقل شده است : « عقل ، وسيلهاى است كه براى شناخت عبوديت به ما داده شده است نه شناخت ربوبيت . »
1729 . از اميرالمؤمنين - عليهالسّلام - نقل شده است كه فرمود : « عقل ، نزديكى ( به خدا و رستگارى ) است و بى عقلى و نفهمى ، تنهايى و دورى ( از خدا و حق ) . »
1730 . « عقل ، زينت و افتخار است و نفهمى ، ننگ و عار . »
1731 . « عقل ، شفا ( ى دردهاى مادى و معنوى ) ست . »
1732 . « ديندارى و ادب ، حاصل عقل است . »
1733 . « انسانيت انسان به عقل اوست . »
1734 . « عقل ، فضيلت انسان است . »
1735 . « عاقل تواضع مىكند و در نتيجه بالا مىرود . »
1736 . « عاقل كسى است كه از گناهان پرهيز كند و از عيوب خالى باشد . »
1737 . « عاقل وقتى علم پيدا كند ، عمل مىكند و وقتى عمل مىكند ، خالص و بىپيرايه انجام مىدهد و آنگاه كه اخلاص مىورزد ( از غير خدا و شرور ) ، دورى اختيار مىكند . »
1738 . « عقل ، هدايت مىكند و نجات مىبخشد و جهل ، گمراه و پست مىكند . »
1739 . « عاقل كسى است كه تسليم قضا باشد و با احتياط عمل كند . »
1740 . « كجايند عقلهايى كه از انوار هدايت روشنى گرفتهاند ؟ »
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 461
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٤٦١