حديث
1720 . از رسولاللَّه نقل شده است : « خداوند چيزى برتر و ارزشمندتر از عقل ، بين بندگان تقسيم نفرموده است ، به اين دليل خواب عاقل از بيدارى جاهل و سكون و در يك جا ماندن عاقل از رفت و آمد و تحرك جاهل بهتر است و خداوند هيچ پيامبرى را مبعوث نفرموده ، مگر اينكه عقلش بر عقل تمام امتش برترى داشته است و آنچه پيامبر در نفس خود نهان داشته ( و بروز نداده است ) از تلاش تمام تلاشگران برتر است و بنده واجبات الهى را انجام نمىدهد ، مگر اينكه عقلش به آنها برسد و تمام عابدان در فضيلت عبادتشان به درجهء عاقل نمىرسند و عقلا همان صاحبان خرد ( و مغز ناب ) هستند .
خداوند متعال مىفرمايد : و جز اولوالالباب و صاحبان خرد ، كسى متذكر نمىشود . »
1721 . هشام مىگويد : امام كاظم - عليهالسّلام - به من فرمود : « اى هشام ! خداوند متعال اهل عقل و فهم را در كتابش مژده داده مىفرمايد :
« فَبَشِّرْ عِبادِ * الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ »
سپس امام - عليهالسّلام - ادامه داد : اى هشام ! هر كس بىنيازى بدون مال ، آسودگى روح از حسد و سلامت دين مىخواهد ، بايد در طلب آن به درگاه خداوند عز و جل زارى كند تا عقلش را كامل نمايد ؛ زيرا هر كس عاقل شد ، به آنچه كفايتش كند خرسند است و هر كس به آنچه دارد خرسند باشد ، احساس بىنيازى مىكند و در مقابل ، هر كس به آنچه دارد بسنده نكند ، هرگز به بىنيازى نخواهد رسيد . . . اى هشام ! اميرالمؤمنين - عليهالسّلام - مىفرمود : خداوند به چيزى برتر از عقل پرستيده نشده است و عقل هيچ كس كامل نشد ؛ مگر اينكه در او چند ويژگى پيدا شد : از كفر و شر او ترسى نيست ( مردم خيالشان راحت و در امانند ) ، از او اميد هدايت و خير مىرود ، زيادى مالش را مىبخشد ، زيادى كلام را نگه مىدارد ، قسمتش از دنيا خوراك مختصرى است ، در تمام عمر ، از دانش سير نمىشود ، ذلت و خوارى اگر با