« امر » نيز در آيات « روى دل را حق گرايانه به سوى دين متوجه گردان . » و « بدانيد كه خلق و امر از آن اوست . » و « از تو دربارهء روح سؤال مىكنند ، بگو روح از امر پروردگارم است . » صادق مىباشد .
در آيه شريفهء 75 از سورهء انعام كه خداوند مىفرمايد : « و اين چنين ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نمايانديم تا اينكه از يقين آورندگان باشد . » و نيز كلام حضرت ابراهيم - عليهالسّلام - بعد از افول آثار مُلكى و ظاهرى : « همانا من روى دلم را حق گرايانه به سوى كسى متوجه كردم كه آسمانها و زمين را آفريد و من از مشركان نيستم . » معناى دقيق ملكوت ، تبيين گرديده است ، به اين معنا كه خداوند سبحان در اصل اراده فرمود ، ملكوت هر چيز و هر مخلوقى را در اوّلين بار به حضرت ابراهيم - عليهالسّلام - بنماياند تا از يقين آورندگان باشد ، چنان كه فرمود : « و اينچنين به ابراهيم نمايانديم . . . » اما ابتدا او را به عالم مُلك و افول و زوال آن متوجه فرمود ، سپس به چيزى كه افول و زوالى ندارد ، كه همان ملكوت اشياء است و اينگونه بود كه ابراهيم - عليهالسّلام - ملكوت اشياء و ملكوت نفس خود را با ديدهء دل و حقيقت ايمان ديد و گفت : « همانا من روى دل خود را به سوى . . . » ، وجه ابراهيم - عليهالسّلام - و وجه عالم ملك ، جز همان ملكوتى كه خداوند متعال اراده فرمود به ابراهيم نشان دهد ، چيزى نيست و آن همان حقيقت اسماى حسنى و صفات علياى حضرت حق است كه با ذات مقدس او يكى است .
و شايد مقصود از اين بخش حديث كه فرمود : « همانگونه كه به خداى خالق ما فوق آسمانها و زمين چشم دارند . » اين باشد كه همانطور كه عالم خلق و ملك با همه كمالاتش متكى و وابسته به عالم امر و ملكوت است ، عالم ملكوت نيز متكّى به ذات ربوبى حضرت احديت است كه با اسماء و صفاتش وحدت دارد ومنظور از « آنكه ما فوق
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 405
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٤٠٥