رحمت را كسب كنيد و در معاملهاش بهشت را به سود و منفعت تحصيل نماييد . جابر ! چه كسى دنيا را مذمت مىكند ؟ در حالى كه دنيا ، حقيقت را به اهلش اعلام كرده ، به جدايى از اهلش ندا داده ، خبر مرگ و نيستى خود را داده ، با گرفتارى خود گرفتاريها ( ى آخرت ) را مجسم نموده و با شادىهاى خود به شادىها ( ى آخرت ) ترغيب و تشويق نموده است . » « 1 » بيان
نكته قابل توجه و تأمل در اين بخش از حديث كه در توصيف زاهدان ، داشتن خانه و مال و فرزند را از آنان نفى فرمود ، اين است كه مقصود ظاهر كلام نيست تا گفته شود :
زاهد در زندگيش هيچ خانه و مال و فرزندى ندارد ، زيرا اين حرف مخالف مناسبات خلقت مادى انسان و اسباب و لوازمى كه خداوند براى بهرهورى از امور مادى در اختيار او قرار داده مىباشد ، همچنان كه مخالف سيره و روش پيامبر اكرم - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - كه خود بهترين الگوى ماست و نيز مخالف روش ائمه - عليهمالسّلام - كه مأمور و موظف به پيروى از آنها هستيم ، مىباشد . بلكه مقصود واقعى از اين جملات و جملات مشابه - چنانكه در باب معنى زهد در دنيا در توضيح عبارت « در دنيا زاهد باش » نيز گذشت - دل كندن و دورى جستن از اين امور دنيوى و رو آوردن و توجه باطنى و درونى به خداوند متعال و جهان آخرت است و پيداست كه اين امر ، با داشتن خانه و مال و فرزند منافاتى ندارد .
توجه و دقت در سخن حضرت سجاد - عليهالسّلام - كه در بيان معنى زهد حقيقى به آيه شريفهء : « تا اينكه بر آنچه از دست دادهايد ناراحت نشويد و از آنچه به دستتان رسيده خوشحال نباشيد » ، اشاره فرمودند نيز موجب روشنتر شدن مقصود مىشود .
هامش
( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 13 و 256 .