بيان
طبيعت و سرشت خاكى انسان ايجاب مىكند به امورى كه با خلقت مادى او تناسب دارد ، علاقهمند باشد . از طرفى نفس امّاره انسان را به انتخاب آنچه طبيعت وى به آن ميل دارد فرمان مىدهد - چه آن چيز براى روح و زندگى معنوى او فايده داشته باشد ، چه ضرر - . بنابراين مخالفت با نفس در آنچه به حال آن ضرر دارد ، نيازمند تلاش و مجاهده و تحمل سختى بسيار است و انسان متوجه و بيدار - كه در دنيا و آخرت ، مشتاق لقاء خداوند سبحان است - چارهاى ندارد جز اينكه در تمام لحظات شبانه روز ، با نفس خود مجاهده كند تا آن را مهار نموده و از انحراف و افتادن در وادى غفلت از خدا و فطرت انسانى و آنچه براى روح و جسم مضرّ است ، جلوگيرى كند .
90
مجاهده با هواى نفس
« هر يك از آنها به واسطهء مجاهده با هواى نفس ، روزى هفتاد بار مىميرد . »
قرآن كريم
1352 . « و از آن كسى كه دلش را از ياد خويش غافل كرديم و از هواى نفس پيروى كرده و كارش از اعتدال خارج است ، اطاعت مكن . »
1353 . « چه كسى از آنكه بدون بهرهمندى از هدايت الهى از هواى نفس خود