طالب آن است ، برسد و در نتيجه به پيروى از شهوات مشغول مىشود - چه برايش زيان داشته باشد ، چه نداشته باشد - و بدينسان طريق زندگى مادى و معنوى خود و جامعه را تباه كرده و نظام جامعه را مختل مىنمايد . خداوند متعال براى جلوگيرى از افتادن انسان در دام شهوتها و به كنترل درآوردن غرائز نفسانى ، براى او دو حجّت قرار داده ، يكى حجّت آشكار كه همان پيامبران - عليهمالسّلام - هستند و ديگرى حجت درونى كه همان عقل است . اين دو در واقع به منزلهء چراغهايى هستند تا انسان در ارضاء غرايز و پيروى از شهوات به افراط و تفريط مبتلا نشده و همواره در صراط مستقيم و اعتدال حركت كند و هر كس از اين دو حجت پيروى نمايد ، قطعاً از تاريكى افراط و تفريط و گمراهى به سوى نور عدل و ميانهروى راه خواهد يافت . اما از ميان انسانها - كه در جهالت ناشى از عالم بشرى به سر مىبرند - غير از پيامبران و ائمه - عليهمالسّلام - كسى به اعتدال كامل راه نمىيابد ، هر چند اهل خير و سعادت و نجات و رستگارى باشند ، باز هم قدرى از نادانى در آنها يافت مىشود . از همين روست كه خداوند تبارك و تعالى در اين حديث شريف مىفرمايد : « نادانىشان اندك است . » ، و اصل نادانى را به طور كلى از اهل آخرت نفى نمىفرمايد ؛ زيرا ، تبعيت دائم از دو حجت ظاهرى و باطنى و رعايت خشنودى الهى در تمام اوقات شبانه روز ، بسيار مشكل است . « 1 »
74
كمك و سودرسانى
« سودشان بسيار است . »
قرآن كريم
1076 . « از آنچه به ايشان دادهايم ، انفاق مىكنند . . . آنها بر مسير هدايت پروردگارشان در حركتند . . . . »
هامش
( 1 ) . ر . ك : بخش 68 و 69 .