977 . « هر كس در جستوجوى زشتىهاى مردم باشد ، خداوند زشتىهايش را برملا مىكند . »
978 . « تا هر قدر كه مىتوانى زشتيها را پنهان كن تا خداوند سبحان نيز آن چه را كه مخفى بودنش را دوست مىدارى پنهان كند . »
979 . « برترين مردم كسى است كه توجه و اشتغال به عيوب خويش او را از پرداختن به عيوب مردم باز دارد . »
980 . « هركس عيب تو را برايت آشكار كند ، او دوست مهربان و دوستدار واقعى توست . »
981 . « هر كه عيب تو را مخفى كند ، دشمن توست . »
982 . « بهترين انتخاب تو از مردم بايد كسى باشد كه عيوبت را به تو هديه كرده و تو را بر پيروزى بر نفس يارى مىكند . »
بيان
بندهء مؤمن بايد هر روز نفس خود را به محاسبه بكشد تا بر اعمال زشت و ويژگىهاى ناپسند خويش آگاهى پيدا كرده و براى اصلاح آنها اقدام كند . « 1 » زيرا بىخبرى از عيبها و صفات ناپسند خويش سبب پرداختن به عيبهاى مؤمنين و غير مؤمنين و ترويج بدىهاى مردم مىشود و اين عمل زشت به خودى خود عجب و غرور و نيز سوء ظن به ديگران را به دنبال دارد كه در نهايت ، موجب تنها ماندن شخص و جدا شدن افراد جامعه از هم و تنازع و از بين رفتن قدرت و وحدت اجتماعى است .
روشن است كسانى كه از عيوب خود بىخبرند ، - چه مؤمن و چه غير مؤمن - حقيقتاً اهل دنيا هستند و اين هرگز سزاوار مؤمن واقعى نيست كه به عيوب ديگران بپردازد و به آن زبان بگشايد ، زيرا ذكر بدىهاى مردم - هر كه باشد - ناپسند و موجب عذاب و نسبت به مؤمنين داراى كيفر سنگينترى است كه به سبب آن ، مستوجب دو عذاب خواهد بود : يكى عذاب دنيا و ديگرى عذاب آخرت ؛ چنان كه خداوند فرمود :
« إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ
هامش
( 1 ) . براى توضيح بيشتر ، ر . ك : بخش 78 .