را به دور ريخته و آزادهاند ، دنيا را طرد كرده و از بديها گريزانند ، حسد را به دور ريخته و مهر و محبت را آشكار مىكنند . نه از مردم مىترسند و نه مردم از آنها مىترسند ، دنباله رو مردم نيستند و ديگران از شرشان در امانند ، در هر كارى ، با نفس خود مبارزه كرده و بر آن خشم مىگيرند و در نتيجه ، رستگارند . دنبال فضل و كمالند و به عافيت و سلامت ، چشم مىدوزند و در نتيجه ، از پشيمانى در امان هستند . »
بيان
در حديث قدسى معروف آمده است : خداوند متعال همه چيز را براى انسان و انسان را براى خودش خلق كرده است و از سوى ديگر در انسان نيرويى به وديعه نهاده كه سبب حفظ و بقاى او و ادامهء حياتش مىشود و آسمانها و زمين را نيز در تسخير او قرار داده است .
به عبارت ديگر ، زبان حال تمام اشياى خارجى اعم از جمادات ، نباتات و حيوانات خشكى و دريا ، خضوع و تسليم در برابر انسان است ، همچنان كه زبان حال اعضا و جوارح انسان نيز اين است كه موجودات خارجى به خاطر او آفريده شده و تحت سيطره او هستند تا هرطور بخواهد و اراده كند با آنها رفتار نمايد .
اما نكته قابل توجه اين است كه خداوند متعال اين سيطره بر موجودات عالم را جز براى رسيدن به مقصد اعلى و دستيابى به درجات برتر ، در اختيار ما قرار نداده است ، پس اگر موجودات خارجى ، ما را از هدف اصلى آفرينش غافل كنند يا اعضا و جوارح ما ، بر خلاف آنچه خداوند متعال ما را براى آن آفريده است ، در موجودات تصرف كنند ، عقل و شرع به زشتى اين گونه تصرف و رفتار ، حكم خواهد كرد و پرهيز از اين رفتار لازم و واجب است . تا جايى كه ممكن است ، به هدف اصلى آفرينش انديشيد و بر آن مواظبت نمود .
چنان كه آيات و رواياتى كه بر ناپسندى دنيا و نهى از بهرهورى از آن دلالت مىكنند در حقيقت ، به اين نكته اشاره دارند ؛ نه به ترك دنيا به طور كلى و ترك استفاده از نعمتها و زيور دنيا و گوشهگيرى كامل و يكسره از دنيا .
پس لازم است خوانندگان عزيز بار ديگر به آيات و رواياتى كه در اين باب آورديم ، مراجعه نمايند تا اين نتيجهگيرى - كه با اين بيان ناقص ذكر شد - برايشان آشكار شود .
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 421
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٤٢١