مىكند . اگر به مال و منالى دست يابد ، بىنيازى او را گردنكش مىكند . اگر فقر او را در تنگنا قرار دهد ، بلا و آزمايش او را به خود گرفتار مىسازد . اگر گرسنگى بر او شدّت پيدا كند ، ناتوانى بر زمينش مىزند . اگر در سيرى زيادهروى كند ، پرى شكم خفهاش مىسازد ؛ پس هر نوع كوتاهى براى او خسارتبار و هر نوع زيادهروى ويرانگر است . »
290 . در بخشى از حديثى طولانى از امام سجّاد - عليهالسّلام - آمده است : « بدانيد كه دل را چهار ديده است : با دو ديده امر دين و دنيايش را مىبيند و با دو ديده امر آخرتش را مىنگرد ؛ پس هر گاه خداوند براى بندهاى خير بخواهد ، ديدگان دلش را مىگشايد و با آنها غيب و امور نهانى و آخرتش را مشاهده مىنمايد و هرگاه چيز ديگرى برايش اراده كند ، دل را در هر وضعى كه هست رها مىكند . »
291 . از فقه الرضا - عليهالسّلام - نقل شده است : « خداوند در ميان بندگانش ظرفى مخصوص به خود دارد كه همان قلب است و محبوبترين قلبها در نزد او پاكترين ، محكمترين ، شفافترين و مهربانترين آنهاست . يعنى محكمترين آنها نسبت به دين خدا ، پاكترين آنها از گناهان و شفافترين و مهربانترين آنها نسبت به برادران . »
292 . سليمان بن خالد مىگويد : از امام صادق - عليهالسّلام - شنيدم كه فرمود : « هرگاه خداوند خير بندهاى را اراده كند ، در قلبش نقطهاى نورانى پديد مىآورد و گوش دلش را باز مىكند و فرشتهاى بر او مىگمارد تا او رامحكم واستوار نگه دارد و هرگاه بدى بندهاى را اراده كند ، درقلبش نقطهاى تاريك پديد مىآوردو گوش دلشرا مىبندد وشيطانى براو مىگماردتا اورا ازراه بيرونبرد . آنگاه اينآيه راتلاوت فرمود : «
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ »
؛ ( هر كس كه خداوند اراده فرمايد هدايتش كند ، سينهاش را گشاده مىسازد ) . »
293 . از امام صادق - عليهالسّلام - در توضيح آيهء
« أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ »
نقل شده است كه فرمود : چشم ، گوش ، زبان و دست انسان به چيزى ( يا انجام كارى ) ميل مىكند .
اگر به انجام آنچه ميل مىكند رو بياورد آن كار را انجام نمىدهد ؛ مگر اينكه دلش از آن راضى نيست و آن را نمىپذيرد و مىداند آن كار درست نيست و خلاف حق است . » و در خبر هشام از امام صادق - عليهالسّلام - آمده است كه امام - عليهالسّلام - فرمود : « خداوند بين انسان و بين اين اشتباه كه باطل را حق بپندارد ، حائل مىشود . »